قراردادهای نفتی مشارکت ‌در‌ تولید و بیع متقابل از دیدگاه تحلیل اقتصادی حقوق

نویسندگان

دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

پیدایش و رشد اندیشه تحلیل اقصادی حقوق در نیم قرن گذشته منجر به توجه به عنصر کارایی در حقوق شده است. ابزارهای تحلیلی این اندیشه نوین در زمینه حقوق قراردادها، چنین امکانی را فراهم می‌کنند که بتوان میزان کارایی دو عمل حقوقی مجزا را نسبت به یکدیگر سنجید و عوامل ناکارآمد هر یک را نیز مشخص نمود. عنصر کلیدی در سنجش کاراییِ ساختار قرارداد، توجه به سه اصل هزینه‌های مبادلاتی کمتر، همکاری بیشتر و انعطاف پذیری بهینه قرارداد است. اعمال این اصول بر قراردادهای نفتی بیع متقابل و مشارکت ‌در‌ تولید نشان می‌دهد که هزینه‌های مبادلاتی قرارداد بیع متقابل بیشتر از مشارکت ‌در‌ تولید است؛ همچنین قرارداد بیع متقابل همگرایی مطلوبی میان منافع کارفرما و پیمانکار ایجاد نمی‌کند و این امر موجب کاهش سودهای ناشی از همکاری می‌گردد. در زمینه انعطاف پذیری نیز قرارداد مشارکت ‌در‌ تولید در وضعیت بهتری قرار دارد؛ زیرا ساختار قرارداد مزبور این امکان را به طرفین می‌دهد که، چه در زمان انعقاد و چه در زمان اجرای قرارداد، تطابق و هماهنگی بیشتری میان مفاد و ساختار قرارداد با شرایط ویژه خود پدیدآورند. شناخت نقاط ناکارآمد قرارداد بیع متقابل از طریق اعمال ابزارهای تحلیل اقتصادی قرارداد بر آن،این فایده را به دنبال دارد که با اصلاح قرارداد می‌توان مجموع سود طرفین از اجرای پروژه را افزایش داده و چارچوب مناسب‌تری برای همکاری جهت استخراج منابع نفتی ایجاد نمود.Production Sharing and Buy-Back Oil Contracts fromthe Perspective of an Economic Analysis of LawThe creation and development of economic analyses of law over the past halfcenturyhas drawn public attention to the aspect of efficiency. The analyticalapproach of this novel idea in the realm of contract law has made it possible tocompare the efficiency of two different legal acts with reference to each otherand to identify their deficiencies. The main element of evaluation of theefficiency in a contract's structure is paying due attention to three principles:lower transaction costs, greater cooperation and the flexibility of the contract. Toapply these principles to buy-back and production sharing oil contracts indicatesthat the transaction costs of buy-back contracts are greater than for productionsharing contracts. Moreover, buy-back contracts fail to properly align theinterests of employer and contractor and this factor will amount to a decrease incooperative profit. As to their flexibility, production sharing contracts are alsoconsidered to be better placed because their contractual structure enables bothparties to align the content and structure of the contract with their own situationseither at the time of conclusion or enforcement of the contract. To identify thedeficiencies of buy-back contracts through the application of economic analysisof law will result in modification of the contract, an increase in profits for bothparties to the project and a better framework for exploiting the oil resources.Keywords: Buy-back, Production sharing agreement, Transaction costs,Cooperation, Flexibility, Economic Analysis.