دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه تحقیقات حقوقی 1024-0772 15 58 2012 08 22 Pathology of the plan overseeing the establishment, activity, and supervision of non-governmental organizations آسیب شناسی طرح ناظر بر تأسیس، فعالیت و نظارت بر سازمانهای مردم نهاد 49 113 56288 FA محمد حسین رمضانی قوام آبادی دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی. جعفر شفیعی سردشت عضو هیات علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی. Journal Article مقاله حاضر به‌طور کلی نیم نگاهی به جایگاه سازمان های مردم‌نهاد در ایران دارد و به‌طور خاص معطوف به آسیب شناسی طرح ناظر بر تأسیس، فعالیت و نظارت بر سازمان های مردم‌نهاد است. سازمان‌های مردم‌نهاد، سازمان هایی مستقل، غیرانتفاعی، عام المنفعه، داوطلبانه، غیرسیاسی، دموکراتیک و سازمان‌یافته هستند که رسالت اصلی آن ها با توجه به رشد آگاهی مردم و تمایل آن ها به مشارکت در اداره امور، پرکردن خلأهای موجود میان دولت و مردم، جبران نقایص بازار و دولت و ضربه‌گیری در مقابل این دو است. این سازمان ها با ابتناء بر اصل داوطلبی (مشارکت) و رویکرد کار-محوری توانسته اند گام‌های مؤثری در ارتقای کارآمدی بردارند. در ایران هم‌زمان با رشد آگاهی و افزایش مشارکت آن ها در تعیین سرنوشت جمعی و به دلیل عدم انطباق قوانین با تحوولات مربوط به جامعه مدنی و تکوین سازمان‌های مردم‌نهاد، قوه مجریه در راستای سازماندهی نحوه تأسیس و فعالیت این سازمان‌ها به تکاپو افتاد و به استناد ماده 182 قانون برنامه سوم توسعه و اصل 138 قانون اساسی مبادرت به تصویب آیین‌نامه ای در این خصوص نمود. با این حال، ضرورت قانونمند سازی تأسیس و فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد، باعث شد تا طرح ناظر بر تأسیس، فعالیت و نظارت بر سازمان‌های مردم‌نهاد برای سازماندهی تأسیس و فعالیت و یکنواختی مقررات حاکم بر آن ها پیشنهاد شود. متأسفانه بررسی طرح مزبور نشان می دهد که دغدغه اصلی طراحان، نه تنها تقویت و سازماندهی تسهیلی تأسیس و فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد نبوده، بلکه با عنایت به نگرش توطئه‌ای طراحان به این نهاد مدرن، بیشتر بر سازوکارهای نظارتی آن هم از نوع استصوابی تأکید دارد و به گونه‌ای شگفت‌آور زمینه ساز تحدید آزادی انجمن و تشکل را فراهم می سازد. https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56288_a3e85c3f26e6ae1ddfeb000be72a0b01.pdf