نظریه‌ی فعالیت مجرمانه‌ی مشترک در پرتو آراء دادگاه کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی کارشناسی ارشدحقوق جزا و جرم شناسی-دانشکده حقوق - دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

شعبه‌ی تجدیدنظر دادگاه کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی سابق، در جریان رسیدگی و صدور رأی در پرونده‌ی تادیچ در پانزدهم ماه ژوئیه‌ی سال 1999 میلادی، برای نخستین بار مفهوم فعالیت مجرمانه‌ی مشترک را به شکلی ساختارمند همراه با دسته‌بندی سه‌گانه از آن، به عنوان یک نظریه‌، شناسایی کرد. فعالیت مجرمانه‌ی مشترک نوعی از انواع مسؤولیت کیفری برای افرادی است که در قالب یک گروه مجرمانه‌ دست به اقداماتی در جهت نیل به هدف، طرح یا برنامه‌‌ی مجرمانه‌ی مشترک می‌زنند که در صورت جمع شرایط، همگی آنان مسؤول جرم ارتکاب یافته در اثر فعالیت گروه هستند. طبع غالب جرایم جنگی مبنی بر دسته جمعی بودن ارتکاب آن ها، عدم ضرورت احراز مسؤولیت کیفریِ سبک‌تر برای معاونین نسبت به مباشرین جرم به لحاظ هم‌سانیِ سوء نیت آنان، افزایش آثار بازدارندگی، پیگیری شخصی کردن مجازات‌ها و توانایی انطباق هرچه بیشتر با موازین انصاف و عدالت، از جمله‌ی مبانی و اهداف این نظریه است که همراه با انتقادات وارد بر آن‌، نیاز به بررسی دقیق حقوقی دارد. این سبک از مسؤولیت کیفری دارای تمایزاتی با سایر انواع مسؤولیت کیفری نظیر شرکت و معاونت در جرم و مسؤولیت مقام مافوق، و گاهی هم‌پوشانی با آن‌ها است که در صورت پذیرش تمامی این موارد در یک نظام حقوقی، برای جلوگیری از خلط و فراهم آوردن امکان تصمیم‌گیری مناسب از سوی دادگاه، می‌بایست از یکدیگر تمییز داده شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Doctrine of Joint Criminal Enterprise in light of decisions of the International Criminal Tribunal For the Former Yugoslavia; Nature, Foundation and Categorization

نویسندگان [English]

  • seyed ali rezA MIRKAMALI 1
  • mohammad pourmazar 2
  • Mohammad Reza Narimani Zaman Abadi 3
1 Associate Professor of Law School Shahid Beheshti University
2 School of Law - Shahid Beheshti University - Tehran - Iran
3 School of Law - Shahid Beheshti University - Tehran - Iran
چکیده [English]

The Appeal Chamber of the International Tribunal For the Former Yugoslavia while prosecuting Tadic, as one a an accused of war crimes and crimes against humanity, on 15 July 1999 recognized for the first time the concept of Joint Criminal Enterprise (“JCE”) in a structural and in detailed manner categorizing it under three types, and as a theory. JCE is a model of criminal responsibility for individuals who commit acts for a common criminal purpose, design or plan and are responsible of the crime, provided that other conditions and circumstances are met. The nature of war crimes with regards to their collective commission, the fact that recognition of a lower level of criminal responsibility for the aider and abettors than principals does not appear to be necessary due to their equality of and common mens rea, the application of deterrence effects, shadowing of the penalties personalizing and the ability of adaption to equity and justice criteria as more as possible, are the principle purposes and foundations of this theory, that requires an exact legal analysis. This mode of criminal responsibility, which has been a range of criticisms by jurists and lawyers, is of a range similarities and differences with other modes of criminal responsibility i.e. association and aiding and abetting and criminal responsibility of a superior. It also overlaps in some instances with the such modes of responsibility. It is reasonable therefore to make precise analysis of each to enable a competent court to render an accurate judgment and conviction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Joint criminal enterprise
  • international criminal tribunal for the former Yugoslavia
  • Tadic case
  • Milan Martic case
  • fundamental of Criminal responsibility
فهرست منابع الف) منابع فارسی کتاب 1 .اردبیلی، محمد علی، حقوق جزای عمومی، جلد 2 ،تهران: نشر میزان، چاپ بیست و هشتم، 1392 . 2 .اردبیلی، محمد علی، حقوق جزای عمومی، جلد 3 ،تهران: نشر میزان، چاپ دوم، 1393 . 3 .بولک، برنار، کیفرشناسی، ترجمة علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: انتشارات مجد، چاپ هشتم، .1387 4 .میرمحمدصادقی، حسین، دادگاه کیفری بینالمللی، تهران: نشر دادگستر، 1383 . 5 .میرمحمد صادقی، حسین، حقوق جزای بین الملل(مجموعـه مقـالات) ، تهـران: نشـر میـزان، .1377 مقاله 6 .برنازاده، پژمان و علیرضا سـایبانی، نحوة بازنگری از آراء دادگاههـای کیفـری بـینالملـل، فصلنامة تازههای حقوقی مجلة حقوقی، بهار 1395 ،شمارة1 . 7 .جانیپور، مجتبی و معصومه لادمخـی، مفهوم موسع اقدامات مجرمانة مشـترک در حقـوق کیفری بینالملل، مجلة پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، 1393 ،شمارة 6 . 8 .خالقی، ابوالفتح و مرتضی میرزایی مقدم، مسئولیت کیفری بینالمللی در پرتو نظریة فعالیـت مجرمانة مشترک، پژوهشنامة حقوق کیفری، سال چهارم، 1392 ،شمارة 1. 9 .ذاکریان، مهدی و مهدی آقـاعلیخوانی، بررسی دادگاه بینالمللی کیفری یوگسلاوی سـابق؛ فعالیتها و دستاوردها، فصلنامة سیاست خارجی، 1391 ،شمارة1. 10 .رهامی، محسن و سید محمدرضا موسوی فرد و راحله سید مرتضی حسـینی، مسـئولیت کیفـری بین المللی ناشی از حمایت از تروریسم با تأکید بر مسئولیت مقامـات عـالی رتبـه سیاسی، مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی، دورة 3 ،پاییز و زمستان 1395 ،شمارة 2 . 11 .کریستوفر گرینوود، دیوان بینالمللی برای یوگسلاوی سابق، ترجمـه مهـرداد سـیدی، دورة 13 ،پاییز و زمستان 1374 ،شمارههای 19 -18 . 12 .مؤمنی، مهـدی، اصول قانونی بودن جـرایم و مجـازاتهـا در دادرسـیهـای کیفـری بینالمللی، مجلة حقوقی بینالمللی، پاییز و زمستان 1395 ،شمارة 55 . فصلنامه تحقیقات حقوقی شماره 82 نظریة فعالیت مجرمانة مشترک درپرتو آرای دادگاهکیفری... 278 13 .محسنی، فریـد، مرزهای دقیق مسئولیت فردی بر اساس دکتـرین مسـئولیت کیفـری جمعی، دیدگاههای حقوق قضایی، زمستان 1388 ،شمارة 48 . 14 .محمدی، قاسم و احسان عباس زاده امیر آبادی، رویکرد جرمشناختی بـه مقولـة مشـارکت جنایی، پژوهش حقوق کیفری، پاییز 1394 ،شمارة 12 . 15 .ملکیزاده، امیرحسین، ضابطة کنترل در نظام مسئولیت بینالمللی وحـدت یـا تعـارض رویة قضایی بینالمللی، مجلة حقوقی دادگستری، تابستان 1382 ،شمارة 82 . رساله و پایاننامه 16 .اسماعیلیان، شاپور، «اندیشة مجرمانه تا تحقق فعل مجرمانه»، پایاننامـة کارشناسـی ارشـد، تهـران: دانشگاه تهران، 74-1373 . 17 .آقایی جنت مکان، حسین، «مسئولیت کیفری مقامات مافوق و زیردستان آنان در حقـوق بـینالملـل کیفری»، رسالة دکتری، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1384 . 18 .عبداللهی، افشین، «تحولات اهداف مجازاتها در پرتو نظریة ریسک جـرم»، پایـاننامـة کارشناسـی ارشد، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 89-1388 . منبع الکترونیک 19 .مرکز حقوق کیفری بینالمللی ایران org.icicl.www://http ب) منابع انگلیسی Books 20. Dethan ,Claire and shorts Edwin, International Criminal Law and Human Rights, Sweet Maxwell London, 2003. 21. Gideon Boas and William A. Schabas,International Humanitarian Law Series,volume6, International Criminal Law Developments in the Case Law of the ICTY, Martinus Nijhoff Publishers. 22. William A.Schabas, An Introduction To The International Criminal Court, Cambridge University Press, 2007. 23. Iryna Marchuk, The Fundamental Concept of Crime in International Criminal Law, Springer, 2013. Articles 24. Ambos, Kai,’’ Joint criminal Enterprise and Command Responsibility’’, Journal of International Criminal Justice 5 (2007),. 25. Zahar, A. “How Judges Think: Strengthening Defence Approaches to Joint Criminal Enterprise and Closing Arguments”, Annual Conference of the Defence Bar of the Court of Bosnia and Herzegovina, Sarajevo, 12 December, (2009). فصلنامه تحقیقات حقوقی شماره 82 نظریة فعالیت مجرمانة مشترک درپرتو آرای دادگاهکیفری... 279 26. Catherine H. Gibson, “Testing the Legitimacy of the Joint Criminal Enterprise Doctrine in the ICTY: A Comparison of Individual Liability for Group Conduct in International and Domestic Law”, Duke Journal of Comparative & International Law, Vol. 18, No. 521, (2008). Cases 27. Brdanin Radoslav, 3 April 2007, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-9621-A. 28. Blagojevic, 17 January 2005, ICTY, Trial Judgment, Case No. IT-02-60-T. 29. Case Information Sheet, Duško Tadić, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 30. 4- Case Information Sheet, Milan Martic, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 31. Delalic and others, 20 February 2001, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT9621-A. 32. Duško Tadić, 15 July 1999, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-94-T. 33. Gustav Alfred Jepsen and others, 24 Agust 1946, Proceeding of a War Crimes Trial held at Luneberg, Germany. 34. Kvočka and others, 28 February 2005, ICTY, Appeal Judgement, Case No. IT98-30/1-A. 35. Krnojelac Milorad, 17 September 2003, ICTY, Appeal Judgement, IT-97-25-A. 36. Milan Martic, 8 October 2008, ICTY, Appeal Judgement, IT-95-11-A. 37. Milutinovic and others, 26 February 2009, ICTY, Trial Judgment, Case No. IT05- 87-T. 38. Prosecutor v. Milutinović and others, ICTY, Case No. IT-99-37-AR72. 39. popovic and others, 30 January 2015, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-05- 88-A. 40. Sainovic and others, 23 January 2014, ICTY, Appeal judgment, Case No. IT-05- 87-A. 41. Trial of Feutstein and others, 24 August 1948, Proceedings of a War Crimes Trial held at Hamburg, Germany. References A- Persian Books: 1. Ardebili, Mohammad Ali, General Criminal law, Volume II, Tehran, Mizan Publications, 28th edition, 2013. 2. Ardebili, Mohammad Ali, General criminal law, Volume III, Tehran, Mizan Publications, 28th edition, 2013. 3. Bulock, Bernar, Penology, translated by Ali Hosein Najafi Abrand Abadi, Tehran, Majd Publications, 8th edition, 2008. 4. Mir Mohammad Sadeghi, Hosein, International Criminal Court, Tehran, Dadgostar Publications, 2004. 5. Mir Mohammad Sadeghi, Hosein, International Criminal Law (a Collection), Tehran, Mizan Publications, 1998. فصلنامه تحقیقات حقوقی شماره 82 نظریة فعالیت مجرمانة مشترک درپرتو آرای دادگاهکیفری... 280 Articles: 6. Borna Zade, Pejman and Saybani, Alireza, a Method for Reviewing the Judgements rendered by International Criminal Tribunals, Tazehay-e-Hoquqi Quarterly Journal, Spring of 2016, Issue 1, pp. 1-17. 7. Janipour, Mojtaba and Ladmekhi, Masume, a Broad Conception of Joint Criminal Enterprise under International Criminal Law, Pajuheshhay-e-Hoquqi Journal, second year, 2014, Issue 6, pp. 137-164. 8. Abolfath, Khaleghi and Mirzayi Moghaddam, Morteze, International Criminal Responsibility in Light of the theory of Joint Criminal Enterprise, Criminal Law Journal, 2013. Issue 1. Pp. 97-119. 9. Zakerian, Mehdi and Aghaalikhani, Mehdi, a Review of the International Criminal Court for former Yugoslavia; Efforts and Achievements, Foreign Policy Quarterly Journal, Issue 1, pp. 213-242. 10. Rahami, Mohsen; Mousavi Fard, Seyed Mohammad Reza; Seyed Morteza Hoseini, Rahele, International Criminal Responsibility for Protecting Terrorism Emphasizing the Responsibility of High-Level Political Authorities, Criminal law studies and criminology, Issue 3, 2, Pp. 219-242. 11. Christopher Greenwood, International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, translated by Mehrdad Seyyedi, 1996, Issue 5, pp. 18-19 12. Momeni, Mehdi, General Principles of Legality of Crime and Punishment in International Criminal Proceedings, International Legal Journal, 2016, Issue 55, pp. 159-184. 13.Farid, Mohseni, Accurate Boundaries of Personal Responsibility in accordance with the Theory of Collective Criminal Responsibility, Journal of Judicial Insights. 2010, Issue 48, pp., pp. 177-206 14. Ghasem, Mohammadi and Abbas Zade Amir Abadi, a Criminological Review of Criminal Participation, Journal of Criminal Law Studies, 2015, Issue 12, pp. 125-145. 15. Maleki Zade, Amirhosein, Criterion of Control in International Law of Responsibility; Consistency or Discord in International Jurisprudence, Journal of Judiciary, 2003, Issue 82, pp.162-191. Thesis and Dissertations: 16. Shapour, Esmailian, Criminal Thought to Realization of Criminal Action, M.A. dissertation, Tehran, University of Tehran, 1994-1995. 17. Aghayi Jannat Makan, Hosein, Superior and Inferior Responsibility under International Criminal Law, doctoral thesis, Tehran, Shahid Beheshti University, 2005. 18. Abdollahi, Afahin, Developments in Philosophies of Punishment in Light of Crime Risk Theory, M.A. dissertation, Tehran, Shahid Beheshti University, 2009-2010. Online resources 19. http://www.icicl.org - Iranian Center for International Criminal Law فصلنامه تحقیقات حقوقی شماره 82 نظریة فعالیت مجرمانة مشترک درپرتو آرای دادگاهکیفری... 281 B- Latin Books 20. Dethan ,Claire and shorts Edwin (2003), International Criminal Law and Human Rights, Sweet Maxwell London. 21 Gideon Boas and William A. Schabas,International Humanitarian Law Series,volume6, International Criminal Law Developments in the Case Law of the ICTY, Martinus Nijhoff Publishers. 22. William A.Schabas, An Introduction To The International Criminal Court, Cambridge University Press, 2007. 23. Iryna Marchuk, The Fundamental Concept of Crime in International Criminal Law, Springer, 2013. 24. Ambos, Kai Articles , Joint criminal Enterprise and Command Responsibility, Journal of International Criminal Justice 5 (2007), 159-183. 25. Zahar, A. “How Judges Think: Strengthening Defence Approaches to Joint Criminal Enterprise and Closing Arguments”, Annual Conference of the Defence Bar of the Court of Bosnia and Herzegovina, Sarajevo, 12 December, (2009). 26. Catherine H. Gibson, “Testing the Legitimacy of the Joint Criminal Enterprise Doctrine in the ICTY: A Comparison of Individual Liability for Group Conduct in International and Domestic Law”, Duke Journal of Comparative & International Law, Vol. 18, No. 521, (2008). Cases 27. Brdanin Radoslav, 3 April 2007, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-9621-A. 28. Blagojevic, 17 January 2005, ICTY, Trial Judgment, Case No. IT-02-60-T. 29. Case Information Sheet, Duško Tadić, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 30. Case Information Sheet, Milan Martic, International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia. 31. Delalic and others, 20 February 2001, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT9621-A. 32. Duško Tadić, 15 July 1999, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-94-T. 33. Gustav Alfred Jepsen and others, 24 Agust 1946, Proceeding of a War Crimes Trial held at Luneberg, Germany. 34. Kvočka and others, 28 February 2005, ICTY, Appeal Judgement, Case No. IT98-30/1-A. 35. Krnojelac Milorad, 17 September 2003, ICTY, Appeal Judgement, IT-97-25-A. 36. Milan Martic, 8 October 2008, ICTY, Appeal Judgement, IT-95-11-A. 37. Milutinovic and others, 26 February 2009, ICTY, Trial Judgment, Case No. IT05- 87-T. 38. Prosecutor v. Milutinović and others, ICTY, Case No. IT-99-37-AR72 39. popovic and others, 30 January 2015, ICTY, Appeal Judgment, Case No. IT-05-88-A. فصلنامه تحقیقات حقوقی شماره 82 نظریة فعالیت مجرمانة مشترک درپرتو آرای دادگاهکیفری... 282 40. Sainovic and others, 23 January 2014, ICTY, Appeal judgment, Case No. IT-05- 87-A. 41. Trial of Feutstein and others, 24 August 1948, Proceedings of a War Crimes Trial held at Hamburg, Germany