عوامل اثرگذار بر تصمیم مقامات، مامورین عمومی و قضات از منظر حقوقی (نیروهای سیطره کننده مقام و مامور رسمی هنگام اخذ تصمیم بر مبنای قانون )

شعبانی, علی; ضرابی, حمید; محمودیان, حمید

doi:10.29252/jlr.2021.220444.1827

عوامل اثرگذار بر تصمیم مقامات، مامورین عمومی و قضات از منظر حقوقی (نیروهای سیطره کننده مقام و مامور رسمی هنگام اخذ تصمیم بر مبنای قانون )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکترای تخصصی گروه حقوق عمومی، دانشکده علوم انسانی ،واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران

² استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز (نویسنده مسئول)

³ دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز

10.29252/jlr.2021.220444.1827

چکیده

قانون مستند غالبی است که به عنوان بدیهی‌ترین معیار تصمیم در دستگاه‌های عمومی معرفی می‌شود و اغلب مفسران و تحلیل‌گران حقوقی با بررسی مباحث مربوط به تفسیر، چنان از آن سخن گفته‌اند، انگار جز قانون هیچ متغیری در تصمیم مؤثر نیست. این در حالی است که در سایه روشن مداخلات بین رشته‌ای، پای متغیرهای بسیار به میان آمده و روز به روز بر تعداد آن افزوده شده و اخذ تصمیم به استناد صرف قانون را خیالی بیش ندانسته‌اند. دیگر امروزه مسجل است که نگرش، بنیان فکری و فلسفی، طرح‌وارۀ ذهنى، استراتژی یا راهبرد، ویژگی‌های شخصیتی، رویه همکاران و ... از عوامل مؤثر بر تصمیم هستند. این که وزن هر یک از این متغیرها در تصمیم چقدر است، نیازمند بررسی‌های بیشتر است، اما اغلب مطالعات قبلی بیانگر آن است که نگرش تأثیری به مراتب بیش از سایر عوامل دارد و نخستین الگویی است که بر تصمیم اثر می‌گذارد، چون نگرش الگویی راسخ است که تحت تأثیر وراثت و اموزش از چنان قدرتی برخوردار است که سایر متغیرها را تحت تأثیر قرار داده و به راحتی بر آنان غلبه می‌کند، حتی قانون و محتویات پرونده و مستندات از منظر نگرش فرد تفسیر، ارزیابی می‌شوند.
به‌دنبال پاسخ به چرایی این تأثیر و تأثر، این مسئله شکل گرفت که چه معیار و الگوهایی و چگونه بر تصمیم مقام و مأمور عمومی از منظر حقوقی اثر می‌گذارد؟ برای رسیدن به پاسخ این پژوهش با روش کتابخانه‌ای، تحلیلی و توصیفی تحقیق حاضر شکل گرفت و ضمن تبیین معرفت‌شناسانۀ اِعمال قاعدۀ انتزاعی بر موردِ انضمامی، این اندیشه شکل گرفت که «تصمیم بی‌نگرش» وجود ندارد و همیشه مفروضاتی فراحقوقی به فهم و تفسیر قاعده جهت می‌دهد که می‌توان عوامل اثرگذار را در دو دسته بیرونی و درونی تقسیم کرد که درونی شامل ویژگی‌های ژنی، شخصیتی و نگرش، بیرونی شامل قانون، تعارض منافع، رویه همکاران و استراتژی یا راهبرد دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

حقوق عمومی

عنوان مقاله [English]

Factors influencing the decision of officials, public officials and judges from a legal perspective

نویسندگان [English]

Ali Shaabani ¹
Hamid Zarrabi ²
Hamid Mahmoudian ³

¹ Ph.D Candidate of Law, Islamic Azad University, shiraz Branch

² Assistant Professor of Law, Islamic Azad University,shiraz Branch

³ Associate Professor ,Department of Islamic Studies ,Shiraz Branch ,Islamic Azad University ,Shiraz , Iran

چکیده [English]

Documentary law is the predominant document that is introduced as the most obvious criterion of the decision in public institutions, and most legal commentators and analysts have examined it by examining issues related to interpretation as if no variable is effective in the decision except law. However, in the light of interdisciplinary interventions, many variables have arisen and their number has increased day by day, and they have not considered decision-making based on law alone to be imaginary. It is now recognized that attitude, intellectual and philosophical basis, a mental schema, strategy or strategy, personality traits, peer behavior, etc. are among the factors influencing the decision. The weight of each of these variables in the decision needs further investigation, but most previous studies indicate that attitude has a much greater impact than other factors and is the first model that influences the decision because attitude is a firm model. Under the influence of inheritance and education, it has such power that it influences and easily overcomes other variables. Even the law and the contents of the file and documents are interpreted and evaluated from the perspective of the individual. Following the answer to why this impact and the impact of the issue was formed, what criteria and patterns and how it affect the decision of the public official from a legal perspective? In order to reach the answer of this research, the present research was formed by the library, analytical and descriptive method. Directs that the influential factors can be divided into two categories: external and internal, which include internal including genetic characteristics, personality, and attitude, external including law, conflict of interest, co-worker practice, and strategy or strategy.

کلیدواژه‌ها [English]

Attitude
Philosophical Foundations
Schematic
Strategy
Personality

مراجع

منابع

کتب
1. پرلمان چارلز (1373)، استدلال حقوقی ومنطق حقوق، ترجمة حسن حبیبی، تهران: نشر اطلاعات
2. شوانک، چارلزآر. (1370)، مبانی تصمیمگیری استراتژیک، ترجمه:عباس منوریان، چ اول، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
3. کریمی یوسف(1379)، نگرش و تغییر نگرش، تهران: انتشارات رشد
مقالات و پایان نامه
1. آقایی حمید، راسخ محمد(1393)، نگاهی انتقادی به شکل گرایی در حقوق، فصل نامه تحقیقات حقوقی، دوره 19, شماره 2.
2. ترکان هاجر، کجباف محمدباقر(1387)، نگرش چیست؟، فصلنامه علوم رفتاری، سال اول، شماره اول
3. صابری تولایی علی (1391)، نشست بررسی اندیشه‌های رونالد دورکین، نمایه در ttps://publiclaw2.persianblog.ir/wpgXp5jEG8toJRR0vygm-
4. عبدی ورمزان مراد(1396)، بررسی نگرش در رفتار، با تاکید بر رفتارهای مصرفی، مرکز کنفرانس های دانشگاه شیراز، نمایه در پایگاه مرکز علمی جهاد دانشگاهی sid
5. فتحی زاده مهدی (1397)، پرونده شخصیت و علوم پزشکی، مجله پژوهش های نوین علوم انسانی، جلد 2، سال دوم، شماره 5، مهر و آبان.
6. لطفی حامد (1394)، سالیانه مقایسه ای بر شیوه های تفسیر قرارداد در حقوق ایران و انگلیس، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
7. منصورآبادی، عباس؛ یاوری، جواد؛ شیدائیان، مهدی؛ رحیمی نژاد، عباس ( 1395)، الگوهای تصمیم گیری قضایی در آمریکا و ایران، پژوهش حقوق کیفری، سال پنجم، شماره هجدهم، بهار 1396، ص 163-144.
8. نجات‌پور پوران (1391)، صلاحیت‌های اختیاری و اعمال آن‌ها در حقوق اداری جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
1. Axley L. Competency: A concept analysis. Nurs Forum. 2008; 43(4): 214-22.
2. Baum, Lawrence (2010), Motivation and judicial behavior, in : David Klein and Gregory Mitchell ,Editors. The psychology of judicial decision making, oxford university press, New York.
3. Hirschl, Ran, The Judicialization of Mega-Politics and the Rise of Political Courts. Annual Review of Political Science, Vol. 11, 2008، 44 Pages. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1138008
4. Holbrook, Christopher. M. (2011), Judicial Decision Making: An Austrian Perspective, Austrian Student Scholars Conference.
5. Hwong, Thaddeus (2006), A Quantitative Exploration of Judicial Decision Making in Canadian Income Tax Cases (A Dissertation for the Degree of Doctor of Philosophy in Law, York University, Toronto.
6. Marks Brian, “A Model of Judicial Influence on Congressional Policymaking: Grove City College v. Bell,” Working papers in political science, P-88-7, Hoover Institution, Stanford University,1988.
7. Markus L, Thomas HC, Allpress K. Confounded by competencies? An evaluation of the evolution and use of competency models. New Zealand journal of psychology. 2005; 34(2): 117 -126
8. Richard A. Posner, Reflections on Judging, Harvard University press, 2013, 400 Pages.
9. Watson R, Stimpson A, Topping A, Porock D. Clinical competence assessment in nursing: a systematireview of the literature. J Adv Nurs. 2002 ; 39(5): 421-31.
10. Young, Klosko & Weishaar 2003, p. 6; van Vreeswijk, Broersen & Nardort 2012, pp. 3–26