ایقاع نامعین و تعهد یک‌طرفه چالش، ارزیابی، حاصل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه شهید بهشتی

10.22034/jlr.2022.228318.2283

چکیده

چکیده

عمل حقوقی «ایقاع» در صورتی‌که ضرری برای دیگری نداشته باشد (مگر در موارد مصرح قانونی مانند: طلاق)، با اراده یک طرف اثر حقوقی خواهد داشت. در قانون مدنی، دسته‌ای از ایقاع‌ها، همانند «عقود معین» نام‌گذاری شده و دارای احکام خاص می‌باشند. لیکن، اعتبار «ایقاع نامعین» در حقوق ایران، محل بحث و مناقشه قرارگرفته است. اختلاف حقوق‌دانان ایرانی درخصوص اعتبار عام «تعهد یک‌طرفه» به عنوان منبع ایجاد تعهد نیز، به اختلاف در اعتبار «ایقاع نامعین» باز‌می‌گردد. حال این پرسش مطرح است؛ آیا علاوه بر مواردی از «ایقاع معین» که مقررات آن صریحا در قانون پیش بینی شده، دلیل دیگری برای اثبات اعتبار عام «ایقاع نامعین» وجود دارد؟ به عبارت دیگر، همانگونه که برای صحت عقود نامعین به ماده 10 قانون مدنی استناد می‌گردد، آیا مستندی برای صحت و اعتبار عام «ایقاع نامعین» و «تعهد یک‌طرفه» به عنوان مصداق آن در حقوق ایران وجود دارد؟ با توجه به مندرجات ماده 30 قانون مدنی به‌نظر می‌رسد؛ در نظام حقوقی ایران، «ایقاع نامعین» در حوزه «حقوق مالی»، دارای ارزش و اعتبار حقوقی و قانونی است. براین اساس، «تعهد یک‌طرفه» راجع به «حقوق مالی» نیز که مصداق «ایقاع نامعین» است، صحیح و دارای اثر حقوقی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Indefinite Iqa' and Unilateral Commitment (Challenge, Study, Conclusion)

نویسنده [English]

  • abbas ghasemi hamed
چکیده [English]

Indefinite Iqa’ and Unilateral Commitment;
 the Challenge, Evaluation, Result
Abbas GHASEMI HAMED (Professor of Law, Shahid Beheshti University)
Abstract:
Iqa' has legal effect through intention of one individual without harming any other party (except as explicitly mentioned in legal cases including Divorce). In Iran's civil code one category of Iqa' is nominated with especial names and has specific legal effects similar to the definite contracts, while the validity of indefinite Iqa' is subject to discussions and controversies in Iran's Law. This disagreement regarding the general validity of unilateral commitment to create legal responsibility refers to disagreement about validity of indefinite Iqa'. Now this question is raised: are there any reasons implying the general validity of indefinite Iqa' otherthan those which are explicitly included in law concerning definite Iqa'? In other words, are there any citations relating to accuracy and validity of indefinite Iqa' and unilateral commitment as well as those relying on Art. No 10 of Civil Code infavour of indefinite contracts? It seems that based on Art.30 of Civil Code, indefinite Iqa' has legal validity in the field of Financial Rights. Accordingly unilateral commitment about Financial Rights as an example of indefinite Iqa' is correct and encompasses legal effects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Absolute Legal Power of the Owner to Exercise Domination over Property
  • Art. No 30 of Civil Code
  • Creation
  • Disclaimer
  • Iqa'
  • Indefinite Iqa'
  • Unilateral Commitment
  • Waiver
  1.  

    فهرست منابع

    1. جعفری لنگرودی، دکتر محمد جعفر، تاثیر اراده در حقوق مدنی،بی­جا، بی­نا، 1340
    2. جعفری لنگرودی، دکتر محمد جعفر، حقوق تعهدات، ج اول، انتشارات مدرسه عالی امور قضائی و اداری (قم)، چاپ اول، 1354
    3. جعفری لنگرودی، دکتر محمد جعفر، ترمینولوژی حقوق، کتاب­خانه گنج دانش، چاپ ششم، 1372
    4. حرالعاملی، محمدبن­الحسن، وسایل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، تحقیق عبدالرحیم الربانی الشیرازی، ج.12، داراحیاء التراث العربی، بیروت – لبنان، بی تا
    5. صفائی، دکتر سیدحسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی، جلد دوم، قواعد عمومی قراردادها، نشر میزان، چاپ سوم، 1384
    6. قائم مقامی، دکتر عبدالمجید، حقوق تعهدات، ج دوم، انتشارات دانشگاه تهران، 2536
    7. کاتوزیان، دکتر ناصر، قواعد عمومی قراردادها، ج.3، انتشارات بهنشر، چاپ اول، 1368
    8. کاتوزیان، دکتر ناصر، حقوق مدنی، ایقاع، (نظریه عمومی – ایقاع معین)، یلدا، چاپ اول، 1370
    9. کاتوزیان، دکتر ناصر، حقوق مدنی، اموال و مالکیت، نشر میزان، چاپ یازدهم، 1385،
    10. کاتوزیان، دکتر ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی، اعمال حقوقی، قرارداد-ایقاع، شرکت سهامی انتشار، چاپ دهم، 1392،
    11. محقق داماد، دکتر­سید­مصطفی، قواعد فقه، بخش مدنی 2، سمت، 1374
    12. مکارم شیرازی، ناصر، القواعد الفقهیه، ج۲، قم، ۱۴۱۶
    13. نجفی الخوانساری، الشیخ موسی، منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، (تقریرات درس آیت الله میرزا محمد حسین غروی نائینی)، چاپخانه حیدریه، طهران، چاپ سنگی
    14. نجفی، الشیخ محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ج۲۵، بیروت ۱۹۸۱
    15. نجفی­راد، محمدحسن، وجوب وفا به شروط و تعهدات ابتدائی از نظر سید یزدی، نشریه فقه، پژوهشگاه علم و فرهنگ اسلامی، دوره 19، پاییز 1391، شماره73

     

    1. TERRE, F. La réforme du droit des obligations, Dalloz, 2016

    2.TERRE, F., SIMLER, Ph., LEQUETTE, Y.