بررسی مشروعیت دفاع پیشگیرانه و پیشدستانه از منظر حقوق بین الملل و اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه الهیات، داشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد تهران مرکزی، تهران، ایران.

10.52547/jlr.2023.231788.2501

چکیده

پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به دنبال بررسی دامنه مشروعیت اقدامات پیشدستانه و پیشگیرانه است و یافته ها نشان می‌دهد که خرد جمعی، در فقدان یک قوه قاهره مرکزی جهانی، هرگونه توسل به زور را منع نموده و وظیفه حفظ صلح و امنیت جهان را به منظور جلوگیری از یکجانبه‌گرایی، در قالب رسالتی جمعی، به شورای امنیت محول نموده است و روح قواعد بین‌المللی ایجاب می‌نماید که دفاع مشروع را، تنها راه‌حلی موقت به منظور حفظ حقوق دولت‌های قربانی تهاجم مسلحانه و محدود به زمانی بدانیم که شورای امنیت اقدامات لازم را جهت اعاده صلح به عمل آورد؛ این در حالی است که بر اساس مبانی فقهی نیز می‌توان جواز دفاع را تحقق قصد مهاجم که همان تجاوز است دانست. در مقایسه اقدامات دفاعی، از منظر اسلام و حقوق بین‌الملل شباهت‌های قابل توجهی می‌توان یافت. نتایج این پژوهش حاکی از آنست که مقابله با برخی تهدیدات، نیازمند اقدامات پیشدستانه و پیشگیرانه است و ظرفیت‌های حقوق بین‌الملل به خوبی می‌تواند پاسخگوی مقابله با شدیدترین نوع تهدیدات باشد، اما عمدتاً احراز ضرورت چنین اقداماتی از شأن یک دولت خارج بوده و با چارچوب نهاد دفاع مشروع سنخیت ندارد. البته شاید بتوان در توسعه نهاد دفاع مشروع، امکان احراز ضابطه «فوریت» در حملات قریب‌الوقوعی را که با قرائن قطعی مورد تأیید است مدنظر قرار داد؛ کمااینکه در فقه اسلامی نیز مورد پذیرش بسیاری از فقها است، اما مشروعیت و جواز هر اقدام پیشگیرانه و پیشدستانه‌ای بیش از آن، منوط به احراز ضرورت با رأی شورای امنیت بوده و در قالب چندجانبه‌گرایی معنا می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the legitimacy of preventive and preemptive defense from the perspective of international law and Islam

نویسنده [English]

  • Fatemeh Aghamiri
Department of Theology, Faculty of Literature and Humanities, Central Tehran Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The current study seeks to investigate the scope of the legitimacy of preventive measures. The findings show that in the absence of a global authority, collective wisdom prohibits any resort to force and assigns the task of maintaining world peace and security to the Security Council in order to prevent unilateralism, and the spirit of international rules requires He points out that legitimate defense is only a temporary solution in order to protect the rights of states that are victims of armed aggression and limited to the time when the Security Council takes the necessary measures to restore peace; This is despite the fact that on the basis of jurisprudence, the defense can be considered as the fulfillment of the attacker's intention, which is aggression. The results of this research indicate that the capacities of international law can respond well to dealing with the most severe threats, but mainly establishing the necessity of such measures is beyond the dignity of a government and does not correspond to the framework of the legitimate defense institution. Of course, perhaps in the development of the legitimate defense institution, the possibility of establishing the rule of "urgency" in imminent attacks, which is confirmed by definite evidence, can be taken into consideration; Although it is also accepted by many jurists in Islamic jurisprudence, the legitimacy and permissibility of any preventive measure beyond that is subject to meeting the necessity with the vote of the Security Council and is understood in the form of multilateralism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Legitimate defense
  • Preemptive defense
  • Preventive defense
  • International law
  • Security Council

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 شهریور 1402
  • تاریخ دریافت: 13 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری: 05 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش: 04 شهریور 1402