نقض بی طرفی و عدم استقلال قاضی؛ جلوه ای از اقدام مخل دادرسی عادلانه

نویسندگان

1 استادیار دانشکده ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی.

2 دانش آموخته ی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی.

چکیده

دادرسی کیفری در صورتی عادلانه است که توسط دادگاهی منصف و بی طرف بر اساس تشریفات قانونی انجام گرفته و در جریان آن حقوق اساسی و قانونی متهم و بزه دیده محترم شمرده شود. دو واژه استقلال و بی طرفی در مقررات مربوط به دادرسی عادلانه اغلب در کنار هم استفاده شده اند و در تلفیق با یکدیگر تضمینی واحد برای محاکمه عادلانه به شمار می آیند؛ زیرا نقض هر یک از آن ها موجب پدیداری محاکمه ای جانب دارانه و دور از ارزیابی های منصفانه خواهد شد. استقلال قاضی بدین معناست که قاضی در جایگاه دادرسی نسبت به موضوع مطرح شده با آزادی کامل و بر مبنای واقعیت ها و بر پایه قانون و بدون هر گونه دخالت، فشار یا نفوذ نادرست از جانب هر یک از بخش های حکومت یا جای دیگر رسیدگی و تصمیم گیری کند. حال آن که بی طرفی به معنای جانب داری نکردن از شخص یا چیزی مانند عقیده، رأی یا حکم است. در محاکمات قضایی مراد از بی طرفی رسیدگی غیر جانب دارانه و بدون پیش داوری است. اصل بی طرفی و لزوم رعایت آن در مراحل مختلف دادرسی، به عنوان یکی از معیارها و تضمین های محاکمه عادلانه، در حقوق داخلی مورد توجه و تذکر قرار گرفته است و برای خروج قاضی از بی طرفی و اظهار نظر مغرضافه و برخلاف حق، ضمانت اجرای کیفری و انتظامی پیش بینی شده است. هرچند که با وجود گذشت پیش از یک سده از نظام قانون گذاری ایران، به گواهی قوانین و مقررات و به دلایلی استقلال قاضی پیش و پس از انقلاب آن گونه که شایسته این مقام است، مورد توجه قانون گذاران قرار نگرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Violation of the judge's impartiality and lack of independence; a manifestation of an action that hinders a fair trial

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار