خوانش سیاستهای رقابتی در بازارهای جهانی انرژی با رویکرد کنترل رویه های ضدرقابتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق، دانشکده مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

انرژی نقش مهمی در تجارت و اقتصاد جهانی دارد و رعایت قواعد رقابت در بازارهای آن، امری اساسی و ضروری است. وجود رفتارها و موقعیتهای ضدرقابتی در بازارهای جهانی انرژی، به هر دلیل که بوجود آمده باشد، باید به رسمیت شناخته شود. آنچه حائز اهمیت است اتخاذ سیاستهای رقابتی متناسب، در راستای خنثی نمودن پدیده مزبور و ترویج رقابت است. تنوع فعالیت های حوزه انرژی و رفتارهای ضد رقابتی موجب شده، سیاستهای رقابتی گوناگونی در سطح ملی و بین المللی جهت مقابله مستقیم یا غیر مستقیم با رویه های ضد رقابتی، به منظور تسهیل رقابت و تحقق آن، از سوی کشورها و جامعه بین الملل تدوین گردد. البته حقوق رقابت بین الملل انرژی تنها به اقدامات حقوقی بسنده نکرده بلکه از سیاستهای حقوقی، رقابتی، اقتصادی و مدیریتی را همانطور که در شأن اقتصاد انرژی است، چه در عرصه داخلی و چه در سطح بین المللی، بهره مند می شود. در این مقاله مختصری از سیاستهای رقابتی به رشته تحریر در میآید. بر این اساس، سیاستهای رقابتی انرژی در سطح ملّی، فراملّی و بین المللی، مورد بررسی قرار میگیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Reading competitive policies in global energy markets with the approach of controlling anti-competitive practices

نویسنده [English]

  • mahdi mollaei
Assistant Professor of Law, Faculty of Management, Shahroud University of Technology, Shahroud, Iran
چکیده [English]

Energy plays an important role in world trade and economy, and compliance with the rules of competition in its markets is essential.The existence of anti-competitive behaviors and situations in global energy markets, for whatever reason, must be recognized. What is important is the adoption of appropriate competition policies in order to neutralize this phenomenon and promote competition. The diversity of energy activities and anti-competitive behaviors have led to the development of various competitive policies at the national and international levels to directly or indirectly counter anti-competitive practices, in order to facilitate competition and its realization, by countries and the international community. . Of course, international energy competition law is not limited to legal measures, but also benefits from legal, competitive, economic and managerial policies, as is the dignity of the energy economy, both domestically and internationally. This article gives you a brief overview on competitive policies. Accordingly, competitive energy policies at the national, transnational and international levels are examined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anti-competitive practices
  • global markets
  • energy
  • Competitive politics
  • law

مراجع

  1. فهرست منابع

    الف) منابع فارسی

    کتاب

    1. اسکینی ، ربیعا، داوری بین المللی ، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)،1390.
    2. 2. --------- ، مباحثی از حقوق تجارت بین الملل، تهران: نشر دانش امروز،1371.
    3. امور حقوقی شرکت ملی نفت ایران، مجموعه قوانین و مقررات نفت،گاز و پتروشیمی، جلد 3 ، چاپ اول، تهران، 1389.
    4. آذری، مصطفی، بورس نفت ایران، تهران: موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد، 1386.
    5. درخشان، مسعود، اقتصاد انرژی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، 1390.

    6.-----------، مشتقات و مدیریت ریسک در بازارهای نفت، تهران: موسسه مطالعات بین المللی انرژی، 1383.

    1. رشوند، مهدی، حقوق رقابت در فقه امامیه حقوق ایران و اتحادیه اروپا، تهران:دانشگاه امام صادق(ع)، 1388.
    2. سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور،وزارت انرژی ایالات متحده امریکا؛ برنامه های تحقیق، توسعه و آمادگی نفت و گاز، تهران: سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور، 1382.
    3. شورای جهانی انرژی، انرژی برای جهان فردا، مترجم: داریوش فروغی،تهران:کمیته ملی انرژی ایران، 1375.
    4. گروه توسعه سیاست ملی انرژی ایالات متحده، سیاست ملی انرژی،تهران:سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور، 1382.
    5. ملائی، مهدی، جلوه های حقوقی،گرگان: انتشارات نوروزی،جلد دوم، 1391.
    6. ---------، حقوق رقابت،چاپ اول،گرگان: نشر نوروزی،1399.
    7. ---------، فلسفه ضمانت اجرای قرارداد، تهران: دانشگاه خوارزمی، 1395.
    8. ---------، حقوق انرژی،چاپ اول،گرگان: نشر نوروزی،1399.
    9. ---------، حقوق بیمه،گرگان:انتشارات نوروزی،1400.
    10. ---------، حقوق رقابت بین المللی انرژی، تهران،دانشگاه امام صادق(ع)،1391.
    11. واریان، هال، تحلیل اقتصاد خرد،ترجمه رضا حسینی، تهران: نشر نی،چاپ چهارم، 1388.

    مقاله

    1. باقری،محمود، فلاح زاده،علیمحمد،مبانی حقوق عمومی حقوق رقابت، مجله مطالعات حقوق خصوصی، دوره 39، شماره 3، 1388، صص 6-81.
    2. برومند جزی، شهزاد، بررسی سهم نظریه بازی‌ها در سیر تحول سیاست‌‌های رقابتی و صنعتی در اقتصاد صنعتی، فصلنامه برنامه ریزی و بودجه،24(1) ، 1398، صص .135-152 
    3. حسنتاش، غلامحسین، کنکاشی در ایده امنیت تقاضای انرژی، ماهنامه اقتصاد انرژی شماره 92، ۱۳۸۶، صص90-111.

    21.حسینی، شمس الدین، سیاست رقابتی و قانون رقابت،مجله اتاق بازرگانی،شماره 2، 1382،صص14-29.

    1. درخشان، مسعود، اوپک و منافع ملی، مجلس و پژوهش، شماره 34 ،تهران، 1382، صص189-234.

    23.------------، منافع ملی و سیاست های بهره برداری از منابع نفت و گاز، مجلس و پژوهش،شماره 34 ،تهران، 1381، صص 13-65.

    24.رستمی، ولی، کمرخانی، ایام، رقابت، مالیات ستانی و ارتقای کیفی خصوصی سازی، برنامه ریزی و بودجه، شماره 133 ،15  ،1395، صص 157- 171.

    1. روحانی،حسن، آینده نفت و گاز کشور و نوع رابطه با جهان ، همایش نفت و سیاست خارجی، تهران،1388، صص 32-51.
    2. شیخ الاسلامی،عباس،ابراهیمی،امید،ارزیابی حقوقی ساختار سازمانی و کارکردهای شورای رقابت،فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره 49، شماره 3، 1389، صص 695- 715.
    3. صدرایی‌جواهری، احمد. مقدمه‌ای بر اصول سیاست رقابتی، مجله اقتصادی، ماهنامه بررسی مسایل و سیاستهای اقتصادی، 11(9)، 1390، صص181-190.
    4. طجرلو، رضا، کرباسیون محمدعلی،حاکمیت قانون و کارایی در نظام حقوق رقابت ایران، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره 47، شماره 4، 1396، صص 979-994.
    5. لالی رضا، معقولی پوریا، حداکثر سازی جذب منابع مالی بخش خصوصی در توسعه شبکه های انتقال انرژی الکتریکی، نشریه انرژی ایران، ۲۰ (۱)، 1396، صص12-23.
    6. مصری نژاد، ش، آزادسازی تجاری و رقابت پذیری بین المللی در ایران: کاربرد مدل تعادل عمومی قابل محاسبه (CGE) مطالعات اقتصاد بین الملل 21(2 (پیاپی 37))، 1389، صص 101-116.
    7. مطهری، علی اکبر، احمدیان،مجید، عابدی،زهرا، غفارزاده،حمیدرضا، ارزیابی اقتصادی بهره‌گیری از نیروگاه‌های بادی در ایران با در نظر گرفتن اثر سیاست آزادسازی قیمت انرژی،پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، 3(10) ، 1393، صص179-200.
    8. معبودی نیشابوری،رضا، رضایی، سید علیرضا، اولادی، سجاد، حقوق رقابت در عرصۀ انرژی؛ با تأکید بر تجربۀ اتحادیۀ اروپا و ایران، مطالعات حقوق انرژی،6(1)، 1399، صص195-213.
    9. نظری منتظر، سیمایی صراف، ح، خصوصی سازی شرکت های توزیع نیروی برق: بایسته های تقنینی و حقوقی، پژوهشهای سیاستگذاری و برنامه ریزی انرژی، 3(8 )، 1396، 69-97.
    10. وکیلی مقدم، محمد حسین، حقوق رقابت بین الملل، مطالعات حقوق خصوصی، سال چهل و هفتم ، شماره 4 ( (‎19 ،1396، صص 763 - 781.

     

    ب) منابع عربی

    1. ابن منظور، ابو الفضل، جمال الدین، محمد بن مکرم، لسان العرب،بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع،چاپ سوم، ج‌1،1414 ه‍ ق.
    2. ابو الحسین، احمد بن فارس بن زکریا، معجم مقائیس اللغة، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم ، اول، ج‌2، 1404 ه‍ ق.
    3. جزرى، ابن اثیر، مبارک بن محمد، النهایة فی غریب الحدیث و الأثر، قم: مؤسسه مطبوعاتى اسماعیلیان، 1408ه ق.
    4. جوهرى،اسماعیل بن حماد، الصحاح - تاج اللغة و صحاح العربیة، بیروت: دار العلم للملایین، ج‌1، 1410 ه‍ ق.
    5. صاحب بن عباد،کافى الکفاه، اسماعیل بن عباد، المحیط فی اللغة، بیروت: عالم الکتاب، ج‌5،1414ه ‍­ق.
    6. فراهیدى، خلیل بن احمد، کتاب العین، قم: نشر هجرت، دوم، ج‌5، 1410 ه‍ ق.
    7. فیومى، احمد بن محمد مقرى، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، قم: منشورات دار الرضی ،ج اول، 1408 ه ق.
    8. طریحى، فخر الدین، مجمع البحرین، تهران، کتابفروشى مرتضوى، ج سوم،1416 ه‍ ق.

     

    ج) منابع فرانسوی

    43 .Daniel ,Mainguy , Droit de la concurrence ,paris, litec, 2010.

    44 .Laurence Nicolas, Vullierme, Droit de la concurrence , paris ,Vuibert,2008.

     

    د) منابع انگلیسی

    Books

    1. Bailey, Gunn, ormerod, modern English legal system, 3 edition, London, 1996.
    2. Finn, p. Essays in equity the law book company limited, Sydney,1985.
    3. fusaro, p.c. energy risk management , MCGraw – hill, new York,1998.
    4. john mcghee, snells equity, sweet & Maxwell,London,2005.
    5. 49. Kenneth, D. G., Caroline J. & E. L. Lynk, Industrial Organization: Competition, Growth and Structural Change, 4th Edition, Taylor & Francis Group.1992.
    6. Martin & Harold ,greville hanbury, modern equity, sweet & Maxwell,London, 1993.
    7. Peter, Davis & Eliana Garces, Quantitative Techniques for Competition and Antitrust Analysis, Princeton University Press.2010
    8. Warrick, J.B. Wisconsin, energy forum, sept, 1999.
    9. Weron, A. R.Weron , Power exchange: risk managemene strategies,CIRE, Wroclaw,2000.

     

    Articles

    1. Albers,Michael , “Energy Liberalization and EC Competition Law ”, Fordham International Law Journal, Volume 25, Issue 4 ,2001.
    2. Aslani ,Alireza, Naaranoja, Marja, “Energy diversification in Finland: achievements and potential of renewable energy development ”, International Journal of Sustainable Energy ,Volume 32, 2013.
    3. Baumol, W.J.,"Contestable Markets: An Uprising in the Theory of Industry Structure", American Economic Review, Vol. 72,1982.
    4. Demarigny, Fabrice , “Independent administrative authorities in France and the case of the French Council for Competition ”, Imprint Routledge, st Edition, 1996.
    5. Del Castillo-Mussot, Marcelo, Jorge A. Montemayor-Aldrete, Jeb Sprague-Silgado, and Alfredo de la Lama Garcia. “Global Capitalism and the Neoliberal Privatization of Energy Reserves: A Mexico Case Study ”, Perspectives on Global Development and Technology 17, no. 1-2 ,2018.
    6. Eyre, N. “A golden age or a false dawn? Energy efficiency in UK competitive energy markets”. Energy policy, 26(12),1998.
    7. Hancher,Leigh and de Hauteclocqu, Adrien, “ Manufacturing the EU Energy Markets: The Current Dynamics of Regulatory Practice ”, European University Institute, Florence  Robert Schuman Centre for advanced studies loyola de palacio programme on energy policy, 2010. 
    8. 61. Hayden Lesbirel, “Diversification and Energy Security Risks: The Japanese Case ”, Published online by Cambridge University Press:
    9. Hobér ,Kaj, “Investment Arbitration and the Energy Charter Treaty ”, Journal of International Dispute Settlement, Volume 1, Issue 1, February 2010.
    10. Jacobsson, S., & Lauber, V. “The politics and policy of energy system transformation,explaining the German diffusion of renewable energy technology”. Energy policy, 34(3),2006.
    11. Jupe, Robert. “The privatization of British Energy: Risk transfer and the state. ” Accounting, Organizations and Society 37, no. 2 ,2012.
    12. Konoplyanik ,Andrey, Walde, Thomas, “Energy Charter Treaty and its role in international energy ”, Journal of energy & natural resources law, Vol 24, No 4, 2006.
    13. Liu, Chang, Feng Li, Lai-Peng Ma, “Advanced Materials for Energy Storage ”, Advanced energy Materials, Vol22, 2010.
    14. Liu, W. Q., Gan, L., & Zhang, X. L “Cost-competitive incentives for wind energy development in China: institutional dynamics and policy changes”. Energy Policy, 30(9),2002
    15. Maria, Salerno, Francesco, “The Competition Law-ization of Enforcement: The Way Forward for Making the Energy Market Work? ”,European University Institute, Florence Robert Schuman Centre for advanced studies Florence School of  Regulation,2007.
    16. Mayer,Richrd, Kenneth, “With the stroke of a pen: Executive orders and presidential power ”, princeton university press,2001.
    17. Michell , paul, “Litigation and the Competition Act: Procuring Anti-Competitive Effects through Public Process, HeinOnline, Can. LJ, 1996.
    18. Mills ,Evan, “The insurance and risk management industries: new players in the delivery of energy-efficient and renewable energy products and services ”, Energy Policy , Volume 33, Issue 3, February 2003.
    19. Mills, Evan,Risk transfer via energy-savings insurance ”, Energy Policy, Volume 31, Issue 3, February 2003.
    20. Richard B. Jones and David R. Tine , “Quantifying the Financial Value of Insurance for Energy Savings Projects ”, Study on Energy Efficiency in Buildings, 2014.
    21. Rutledge, I. “New Labour, energy policy and ‘competitive markets”. Cambridge Journal of Economics, 31(6), 2007.
    22. Scholz, Ulrich and Purps ,Stephan, “The Application of EC Competition Law in the Energy Secto ”, ournal of European Competition Law & Practice, Vol. 1, No. 1, 2010.
    23. Thomas, S. “Competitive energy markets and nuclear power: Can we have both, do we want either? ”. Energy policy, 38(9),2010.
    24. Voigt, C. C., Lehnert, L. S., Petersons, G., Adorf, F., & Bach, L. “Wildlife and renewable energy: German politics cross migratory bats”. European Journal of Wildlife Research, 61(2),2015.
    25. Wisniewski Jaroslaw, “EU Energy Diversification Policy and the Case of South Caucasus ” ,Political Perspectives , Volume 5 (2), 2011.

     

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 29 آبان 1400
  • تاریخ بازنگری: 15 دی 1400
  • تاریخ پذیرش: 29 دی 1400

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار