سرقت ادبی در حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی موسسه آموزشی ادیب مازندران.

10.52547/jlr.2022.184369.1479

چکیده

از زمان‌های دور، برخی از آثار یا نوشته‌های دیگران بنام خود بدون رضایت صاحبان آنها استفاده می‌کردند، اکنون قانون‌گذار با شرایطی این رفتار را جرم سرقت ادبی و قابل مجازات دانسته است. موضوع این جرم آثار یا نوشته‌های دیگران است که مفهوم خاصی داشته باشند، اعم از اینکه قبلاً به ثبت رسیده یا نرسیده باشند. محتوی نرم‌افزاری که در فضای مجازی منتشر شده باشد نیز می‌تواند موضوع جرم سرقت ادبی باشد. از مهم‌ترین خصوصیات مقوم این جرم، نشر نوشته‌های دیگران بنام خود یا شخص ثالث در نشریات است؛ اعم از اینکه این نشریه مجوز نشر داشته یا مجوز نشر نداشته باشد و یا اینکه این نشریه داخلی یا خارجی در داخل یا در خارج از کشور منتشر شود. نشر اثر بر مبنای ایده‌ها یا الهامات گرفته شده از دیگری را نمی‌توان جرم سرقت ادبی محسوب نمود، مگر اینکه عیناً از آنها اقتباس شده باشد. در این مقاله تلاش شده است تا با روش توصیفی_تحلیلی به بیان و رفع ابهامات و چالش‌هائی بپردازد که مرتبط با موضوع مقاله است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Plagiarism in Criminal Law

نویسندگان [English]

  • Abolhasan Shakeri 1
  • Ehsan Tirbandpey 2
1 Mazandaran University)
2 (Master of Law, Adib University of Sari
چکیده [English]

Abstract
Using other's writing as an own writing or as a third party has been used for a long time. Nowadays, conditionally legislators call it a crime that should be punished.  On which has to have a special meaning. It means that if those have been registered and published or not before. Also, the content of software that has been circulated on the internet can be one of the plagiarism crime topics. The most important feature of this crime is the use of publication for the emission of other's writing as own writing or as a third person writing so that whether that publication has had a justification or not. Also if that publication, which is inside or outside, has been published inside of country or outside of country. The emission of a letter that is according to another's idea is not plagiarism. Inspiring others' ideas is not plagiarism if it has not been adapted exactly. This article tried to remove the ambiguity of this crime by descriptive-analytic method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Plagiarism
  • Inscription
  • Letter
  • Emission
  • Author
  1. منابع و مآخذ:

         قرآن­کریم

    • کتاب­های فارسی
    1. افشین وفایی، محمد، شهریارشاهین­دژی، نامه­های خاموشان، تهران، ج1، نشر سخن، چاپ اول، 1390.
    2. جعفری لنگرودی، محمد جعفر، فن استدلال در منطق حقوق اسلام، انتشارات گنج دانش، چاپ چهارم، 1397.
    3. درباره نشر کتاب و حق مولف، زیرنطر نصرالله پورجوادی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، چاپ اول، 1381.
    4. دهخدا، علی اکبر، لغت­نامه دهخدا، انتشارات دانشگاه تهران، 1377.
    5. راوندی، مرتضی، تاریخ اجتماعی ایران، جلد اول، تهران، انتشارات نگاه، چاپ هفتم، 1393.
    6. رشیدالدین­وطواط، دیوان، تصحیح سعید نفیسی، تهران، انتشارات بارانی، چاپ اول، 1339.
    7. زرین­کوب، عبدالحسین، نقد ادبی، تهران، انتشارات امیر کبیر، چاپ نهم، 1389.
    8. عبدی، عباس، سمیرا کلهر، جرم؛ مجرم و مجازات در ایران، تهران، نشر علم، 1388.
    9. عمید، حسن، فرهنگ فارسی، تهران، انتشارات اشجع، چاپ اول، 1389.
    10. گرباود، الکساندر، مترجم غلامرضا لایقی، الفبای حقوق پدید آورنده(کپی­رایت)، تهران، انتشارات خانه کتاب، 1380.
    11. معیّن، محمد، فرهنگ فارسی، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ بیست و پنجم، 1388.
    12. موحد، محمدعلی، در هوای حق و عدالت؛ از حقوق طبیعی تا حقوق بشر، تهران، نشر کارنامه، چاپ پنجم، 1396.
    13. میرمحمد صادقی، حسین، جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران، نشر میزان، چاپ سی و پنجم، 1392.
    14. نامور مطلق، بهمن، بینامتنیت، تهران، انتشارات سخن، چاپ اول، 1395.
    15. همایی، جلال­الدین، فنون بلاغت و صناعات ادبی، تهران، انتشارات سخن، 1394.
    16. هیرمندی، رضی، فرهنگ گفته­های طنزآمیز، تهران، نشر فرهنگ معاصر، چاپ پنجم، 1389،
    • کتاب­های عربی
    1. السیوطی، جلال الدین، الفارق بین المصنف و السارق، نشر عالم الکتب، بیروت، چاپ اول، 1998 م.
    2. رازی، شمی الدین محمد بن قیس، المعجم فی معاییر اشعار العجم، تهران، انتشارت فردوس، 1373.
    3. عزام، محمد، النص الغائب، قم، موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان، 1378.
    • مقاله­ها:
    1. آذرنگ، عبدالحسین، ، مجله فرهنگی هنری بخارا، سال بیست و دوم، بهمن و اسفند 1397، شماره 129، صص 104- 92.
    2. جعفری، علی، «بررسی حقوقی ضابطه­ی اصالت آثار ادبی و هنری»، فصلنامه­­ی دیدگاه­های حقوق قضایی، بهار 1393، شماره 65، ص 36- 15.
    3. حبیب­زاده، محمد جعفر، باقر شاملو، «سرقت مال مشاع»، نامه مفید، بهار 1381، شماره 29، ص 52- 39.
    4. چهرقانی، رسول، «نارسیسم یا خود شیفتگی در شعر خاقانی»، آموزش زبان و ادب فارسی، 1382، سال هفدهم، شماره 68، ص 49 –
    5. شاکری، زهرا، «سرقت علمی و ضمانت اجراهای مقابله با آن»، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، زمستان 1398، شماره چهار، دوره 49، ص 675-655.
    6. شریف­زاده، رحمان، رویکرد فازی و ادبی به سرقت ادبی، راهبرد فرهنگ، شماره 54، پاییز 1400، 134-111.
    7. صالحی، جواد، معصومه سالاری راد، «کپی­رایت و مولفه­های آن؛ جلوه­ای از مالکیت فکری»، فصلنامه معرفت حقوقی، پاییز 1390، شماره اول، ص 90- 67.
    8. مرتضایی، سید جواد، «ازتوارد تا سرقت ­ادبی»، فنون­ادبی، (پیاپی10) بهار و تابستان 1393، سال­ششم، شماره، 1،ص 68- 59.
    • منابع انگلیسی
    1. A.S.Hornby, OXFORD Advance learner’s DICTIONARY, Tehran, Mahtab, 2002
    2. Bouville, Mathieu, "plagiarism word and idea", Volume14, September 2008, 311–322.
    3. Black, Rita, "The commodification of literature in Martial`s Epigrams", Honors Thesis Collection, may 2017, 1-70.
    4. E Lakhan, Shaheen, Meenakshi K Khurana, "Intellectual property, copyright, and fair use in education", Journal of Academic Leadership, Volume 6, Issue 4, 2008, 1-11.
    5. Hogan, Joseph, "Academic Integrity: A Study of Attitudes and Behaviors focused on Technology & Narcissism", Information Systems Undergraduate Honors Theses. 2012, 1-29.
    6. Wheeler, Greg, "Plagiarism in the Japanese universities: Truly a cultural matter?", Journal of Second Language Writing, Volume 18, Issue 1, March 2009, 17-29.