آثار امتناع از قبض موضوع حق در فقه و حقوق تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی ،دانشگاه امام صادق(ع)

2 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع)

10.52547/jlr.2023.184779.1579

چکیده

در ضمن اجرای تعهدات قراردادی و امتناع دائن از قبض موضوع تعهد، در پی اقدام مدیون به انجام تعهد خود مبنی بر تسلیم موضوع حق (اعم از کالا یا ثمن)، قائل شدن به برائت ذمه وی به مجرد تسلیم یا لزوم قبض حاکم و آثار هر یک با توجه به مواضع قانونگذار در موضوعات مشابه محل تأمل است. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعیین وسعت دایره تکالیف قانونی مدیون پس از امتناع دائن، مترصد بررسی آثار امتناع متعهدله به روش توصیفی - تحلیلی است که برای حصول بدین مطلوب، تضمین‌های پیش‌بینی شده برای مستنکف اعم از انتقال ضمان معاوضی به مجرد امتناع، حق تقاضای ایفاء تعهد و اجبار متعهدله به قبول، حق فسخ و مطالبه خسارت را در فقه امامیه، کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا و حقوق انگلیس مورد بررسی قرار داده است. مبتنی بر قواعد حقوق داخلی و مبانی فقهی، امتناع دائن از وظیفه قبض موضوع حق، علاوه بر سقوط خیار تاخیر ثمن بایع، سقوط اعتبار رضای وی برای قبض دیگری (و به تبع آن، سقوط تکلیف تسلیم به دائن از عهده مدیون) را در پی دارد؛ اما نظر به اینکه رها کردن مال به منزله اتلاف آن است، صرف امتناع موجب سقوط ضمان نبوده و وی با تصرف دادن آن به حاکم، از ضمان تلف معاف شده و می‌تواند خسارات ناشی از امتناع (خسارات ناشی از تسلیم به حاکم و ...) را نیز از دائن مطالبه نماید و در صورت نبود حاکم با اثبات امتناع دائن و ایداع، از قید ضمان تلف رها می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Effects Of Obligee`s Refuse To Take Delivery The Subject of Obligation In Imamiyah Jurisprudence And Comparative Law

نویسندگان [English]

  • atefe zabihi 1
  • Behzad Pourseyed 2
1 Ph.D. Candidate of Law, Imam Sadiq University
2 Associate Professor of Law, Imam Sadiq University
چکیده [English]

In the course of fulfilling the contractual obligations and the obligee refusal to accept performance properly offered to him, as the obligee has fulfilled his obligation (to deliver the obligation subject-matter whether goods or money), a few questions arise that each response will have a different effect; Such as: “if the obligor provides the conditions for obligee s acceptance of the goods or money; does the obligee discharge as soon as enabling the other party to make delivery” or “should he deliver subject-matter to the competent court ? Therefore, the present study seeks to investigate the effects of obligee default to determine the scope of legal obligations owed after refusal.Accordingly, this article examines the binding effect of default in “Imamiyah jurisprudence, United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods and England law, including transfer of Risk, binding to performance, and avoid of the contract. In doing all the acts which could reasonably be expected of obligor in order to enable the other party to make delivery the subject of obligation but he refuses to take it, due to losing validation of his consent in making delivery by others, the obligee will be discharge, but since the release of the property is like a “waste”, he can deliver it to the court or sequester it in the custody of a person authorized to hold it. Deposit or sequestration discharges the obligee from that moment and damages must be borne by the obligor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Delivery Of Goods Or Money"
  • "
  • Acceptance Of Performance"
  • Obligee"
  • Binding Effect
  • Default Of Obliger"
  • . "
  • Sequestration"

مراجع

  1. منابع:

    کتاب

    1. امامی، حسن، حقوق مدنی، تهران: اسلامیه، 1375.
    2. انصارى، مرتضى، کتاب المکاسب، قم:کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم، 1415.
    3. بهرامی احمدی، حمید، کلیات عقود و قراردادها/ح.م3، تهران:میزان، 1381.
    4. جعفری لنگرودی، محمد جعفر، حقوق تعهدات، تهران:دانشگاه تهران، 1363.
    5. حائری­شاه­باغ، علی، شرح قانون مدنی، تهران:گنج دانش، 1382.
    6. حلّى، جعفر، شرائع الإسلام، قم:اسماعیلیان، 1408.
    7. ---------------، تذکرة الفقهاء، قم:مؤسسه آل البیت (ع)، بی­تا.
    8. داراب­پور، مهراب، تفسیری بر حقوق بیع بین‌المللی، تهران:گنج دانش، 1374.
    9. رشتى، میرزا حبیب الله، فقه الإمامیة- قسم الخیارات، قم:داورى، 1407.
    10. سنهوری، عبدالرزاق احمد، انتقال و سقوط تعهدات، ترجمه علیرضا امینی و...، تهران:ترجمه و نشر کتاب، بی­تا.
    11. ----------------، الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، بیروت:داراحیا التراث العربی، 1958.
    12. شهیدی، مهدی، حقوق مدنی، تهران:مجد، 1384.
    13. ----------، اصول قراردادها و تعهدات، تهران:عصر حقوق، 1379.
    14. ----------، سقوط تعهدات، تهران:مجد، 1385.
    15. صفایی، حسین، حقوق مدنی-تعهدات و قراردادها، تهران:موسسه عالی حسابداری، 1351.
    16. صفایی، حسین و دیگران، حقوق بیع بین­المللی، تهران:دانشگاه تهران، 1390.
    17. طباطبایى­یزدى، محمدکاظم، العروة الوثقى، بیروت:الأعلمی للمطبوعات، 1409.
    18. طباطبایى­حائرى، علی، ریاض المسائل، قم:آل­البیت علیهم­السلام، 1418.
    19. طوسى، محمد بن حسن، المبسوط، تهران:المکتبة المرتضویه، 1387.
    20. ----------------، النهایة، لبنان:دار الکتاب العربی، 1400.
    21. عاملى، زین­الدین، الروضة البهیة (المحشّى­کلانتر)، قم:داورى، 1410.
    22. کاتوزیان، ناصر، ایقاع، تهران:یلدا، 1370.
    23. ---------، قواعد عمومی قراردادها، تهران:سهامی انتشار، 1395.
    24. محقق­داماد، مصطفى، قواعد فقه، تهران:علوم اسلامى، 1406.
    25. شیخ مفید، محمّد، المقنعة، قم:کنگره جهانى هزاره شیخ مفید، 1413.
    26. موسوی­خمینی، روح­اللّه، کتاب البیع، تهران:تنظیم و نشر آثار امام، 1421.
    27. موسوى­خویى، ابوالقاسم، مصباح الفقاهة (المکاسب)، ، قم:داوری، بی­تا.
    28. نجفى کاشف الغطاء، محمدحسین، تحریر المجلة، نجف:المکتبة المرتضویه، 1359.
    29. نجفى، محمدحسن، جواهرالکلام، لبنان:إحیاء التراث العربی، 1362.

    مقالات:

    1. احمدی، حسین­علی، ماهیت حقوقی اجرای تعهد قراردادی، کانون وکلا، 1373، شماره9-8،.
    2. اکرمی، زهرا، ماهیت وفای به عهد در فقه و حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی، 1395، شماره1.
    3. پارساپور، محمدباقر، قدیمی، احسان، کبیری، حمید، بررسی خودداری از پذیرش اجرای قرارداد از سوی متعهدٌله در حقوق ایران و فقه امامیه با نگاهی به اصول حقوق قراردادهای اروپا و کنوانسیون بیع بین­المللی کالا، پژوهش­های حقوق تطبیقی، 1396، شماره4.
    4. جوانمردی، ناهید، ماهیت وفای به عهد و مصادیق آن، پژوهش حقوق و سیاست، 1380، شماره4.
    5. عربیان، اصغر، خدابخشی، حسن، تفاوت و آثار عملی قبض و تسلیم در عقود معاوضی، پژوهش­نامه فقه و حقوق اسلامی، 1390، شماره8.

    کتب انگلیسی:

     

    1. J. Uniform Law for International Sales Under the 1980 United Nations Convention. Kluwer Law and Taxation Publishers.1991.
    2. C. Principles of International Financial Law. UK:Oxford University Press.2011.
    3. Fifoot, and Furmston's. Law of Contract. UK:Oxford University Press.2012.
    4. Federal Act on the Amendment of the Swiss Civil Code (Part Five: The Code of Obligations) of 30March1911 (Status as of 1 April2017).
    5. J. Uniform Law for International Sales under the 1980 United Nations Convention. Boston.1991.
    6. P. Mullis.A. The CISG: A New Textbook for Students and Practitioners. Germany: European Law Publishers2007.
    7. Jultiot de la Morandiere: Droit Civil.1966.
    8. A. International Commercial Sales: The Sale of Goods on Shipment Terms. New York: Informa Law from Routledge.2017.
    9. Meena R.L. Law of Contract. New Dehli: Universal Publishing CO.2008.
    10. G.Bridge.Benjamin s Sale of Goods. London: Sweet& Maxwell.1997.
    11. Pennsylvania General Assembly.CHAPTER 36: DISCHARGE AND PAYMENT.at: https://www.legis.state.pa.us.
    12. Planiol et Ripert: Droit civil Francais, t.7.Par Esmein, Radouant et Gabold1958.
    13. P. Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods. Translated by G. Thomas. UK: Oxford University Press. 1998.
    14. A. Droit Civil. Paris: les obligations.1975.

     

     

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 16 فروردین 1399
  • تاریخ بازنگری: 11 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش: 18 دی 1401

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار