نقش حسن نیت در انتقال مالکیت با مطالعه تطبیقی درحقوق ایران، انگلیس و آلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجو

3 استاد دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس

10.29252/jlr.2022.223838.2005

چکیده

امروزه دراکثر نظام‌های حقوقی، «حسن‌نیت» مفهومی شناخته شده و اثرگذار در روابط حقوقی است. یکی از مهم‌ترین جنبه‌های این اثرگذاری، تأثیر حسن‌نیت درانتقال مالکیت است. بدین ترتیب که اگر متصرف؛ با حسن‌نیت بوده و از تعلق حق دیگران نسبت به مال موضوع انتقال بی‌اطلاع باشد، با جمع سایرشرایط، حسن‌نیت وی باعث می‌شود مالکیت به وی انتقال یافته ومصون ازتعرض مالک واقعی باقی بماند. این رویکرد درحقوق‌آلمان ضمن تصریح درنصوص قانونی، با وضع اصول و قواعدی توسط حقوق‌دانان تقویت گردیده است. درحقوق انگلیس نیزهرچند مفهوم حسن‌نیت به اندازه حقوق‌آلمان با اقبال حقوق‌دانان مواجه نبوده، اما اختیارات وسیع دادگاه‌ها و اتخاذ رویکردهای واقع‌گرایانه و مبتنی برموازین عدالت ازناحیه آنها سبب شده تا درموارد قابل توجهی از متصرف با حسن‌نیت حمایت به عمل‌آید و این رویکرد به برخی از قوانین موضوعه نیزتسری یافته است. درحقوق داخلی نیز مفهوم حسن‌نیت به رسمیت شناخته شده و دربرخی قوانین موضوعه به آن تصریح‌گردیده است. به نظرمی‌رسد باتوجه به پویایی فقه شیعه به عنوان پایه واساس احکام و قواعد درحقوق داخلی ازیک سو و فقدان هرگونه مباینت میان مبانی فقهی وموازین حسن‌نیت از سوی‌دیگر، می-توان از رویکردهای حاکم بر نظام حقوقی آلمان وانگلیس برای تقویت آن دسته ازنهادهای حقوقی داخلی‌که اعمال‌آنها منجر به حمایت ازمتصرف با حسن‌نیت مال غیرمی‌گردد، بهره جست و علاوه برآن اقدام به تغییر برخی رویکردهای سنتی نمودکه اعمال‌آنها منجربه تضرر متصرف باحسن‌نیت مال غیر می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The role of good faith in the transfer of ownership through a comparative study of Iran, English and German law

نویسندگان [English]

  • seyyed mostafa mohaghegh ahmadabadi (damad) 1
  • Seyyed ahmad Hosseini 2
  • mohammad Isaei tafreshi 3
1 Professor, Faculty of Law, Shahid Beheshti University
2 student
3 Professor, Faculty of Law, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

In most legal systems today "good faith" is a well-known and effective concept in legal relations. One of the most important aspects of this effect is the effect of good-faith in the transfer of ownership. So if the person in possession; was acted in good-faith and unaware of the other’s rights to the property transferred; subject to some conditions, his good-faith causes the transfer of ownership to him and remains immune from real owner. This approach has been reinforced in German law, meanwhile specifying in legal provisions, by the establishment of principles and rules by jurists. In English law, however, the concept of good-faith has not been as popular as that of German law; However, the vast powers of the courts and the adoption of realistic, justice-based approaches by them, have led to the protection of good-faith possessor and This approach has been extended to some legal provisions. The concept of good-faith is also recognized in domestic law and is specified in some legal provisions. considering the dynamism of “Shi’a jurisprudence” as the basis of rules and legal provisions in domestic law And the lack of any conflict between the essence of good-faith and this basis, It seems that The approaches of the German and English legal systems can be used to strengthen these domestic legal institutions whose actions lead to the protection of the good-faith possessor and change some traditional approaches which the application of them would lead to the detriment of the good-faith possessor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • good faith
  • possession
  • other&rsquo
  • s property
  • transfer of ownership

مراجع

  1. الف)منابع­­فارسی

     

    کتاب­ها

    1. بادینی،­حسن، فلسفه­مسئولیت­مدنی، تهران: شرکت­سهامی­انتشار،1394
    2. جعفری­لنگرودی،محمدجعفر، فلسفه­اعلی­درعلم­حقوق، تهران: انتشارات­گنج­دانش،1394
    3. جعفری­لنگرودی، محمدجعفر، فلسفه­حقوق­مدنی­،جلد1، تهران: انتشارات­گنج­دانش،1393
    4. جعفری­لنگرودی، محمدجعفر، فلسفه­حقوق­مدنی،­جلد2، تهران: انتشارات­گنج­دانش،1393
    5. شهیدی، مهدی، حقوق­مدنی، (تشکیل­قراردادها وتعهدات)، ­جلد1 تهران: انتشارات­مجد،1396
    6. عبدی­پورفرد، ابراهیم، حقوق­تجارت ( اسنادتجاری)،جلد3 تهران: انتشارات­مجد،1396
    7. محقق­داماد، سیدمصطفی، نظریه­عمومی­شروط­،جلد1، تهران: مرکزنشرعلوم­اسلامی،1398
    8. محقق­داماد، سیدمصطفی، نظریه­عمومی­شروط،­جلد2، تهران: مرکزنشرعلوم­اسلامی،1399
    9. محقق­داماد، سیدمصطفی، نظریه­عمومی­نفی­دشواری، تهران: مرکزنشرعلوم­اسلامی،1398
    10. کاتوزیان، قواعدعمومی­قراردادها،جلد2، تهران: انتشارات­گنج دانش،1396

     

     

    مقالات

    1. انصاری، علی و بادینی، حسن و دامن­جانی، احدشاهی، انجام عین تعهد در تقابل با قابلیت جمع فسخ قرارداد و پرداخت خسارات؛ سنجش کارآیی در نظام ضمانت اجراهای قراردادهای، مجله حقوق خصوصی، سال1396، دوره 14، شماره2 صص179-198
    2. پارساپور، محمدباقر و صادقی، محمود و ریاحی، علی­اصغر، تقدم حق الزام به اجرای تعهد بر حق فسخ در آرای دادگاههای ایران و نقد آن، مجله حقوق خصوصی، سال 1397،دوره 15 شماره2 صص241-259
    3. داراب­پور، مهراب، ارزیابی­تطبیقی­ایفای­عین­تعهد، مجله­تحقیقات­حقوقی، سال1379، شماره29-30، صص191-237
    4. کاتوزیان، ناصر، حسن­نیت­درحقوق­ایران، مجله­دانشکده­حقوق­دانشگاه تهران، سال1392، دوره43شماره3، صص167-186
    5. معتمدی، جواد وجوادگوهریان، بررسی­ضمانت اجراهای­غصب درنظام حقوقی­کامن­لا، ماهنامه­کانون، سال1390، شماره 117، صص139-153

     

     

    پایان­نامه

    1. عظیمی، خدیجه، «بررسی­تطبیقی­اصل­اعتماد درفقه امامیه وحسن­نیت درکامن­لا واسنادبین­المللی»، پایان­نامه، قم: دانشگاه قم،1390

     

     

    ب)منابع­عربی

    1. حسینی­عاملی، سیدجواد، مفتاح­الکرامه­فی­شرح قواعدالعلامه­،جلد7. بیروت: دارالاحیاءالتراث­العربی،1226ه.ق
    2. شهیدی­تبریزی، میرزافتاح، هدایه­الطالب،­جلد2، قم: انتشارات­دارالکتاب، بی­تا
    3. فخرالدین­ابوعبدالله محمدبن احمدبن­ادریس­حلی، سرائرالحاوی­،جلد2، قم: موسسه­نشراسلامی،1410ه.ق
    4. مروج­جزائری، سیدمحمدجعفر، هدی­الطالب­فی­شرح­المکاسب، قم: موسسه­دارالکتاب، بی­تا
    5. مقدس­اردبیلی، مجمع­الفائده­والبرهان،­جلد10، قم: موسسه­نشراسلامی، بی­تا
    6. نجفی،شیخ­محمدحسن، جواهرالکلام­،جلد37، بیروت: دارالاحیاءالتراث­العربی،1981م

     

     

    قوانین

    1. قانون­اجاره به­شرط­تملیک­انگلیس­مصوب1964
    2. قانون بیع­کالا­مصوب1979
    3. قانون­ثبت املاک­انگلیس­مصوب2002
    4. قانون­حقوق­اموال­انگلیس­مصوب1925
    5. قانون­­مدنی­آلمان­مصوب2002با اصلاحات بعدی
    6. قانون­مدنی­ایران­مصوب1307 با اصلاحات بعدی
    7. قانون­مدنی­هندوراس­مصوب1906
    8. قواعد دادرسی­مدنی­انگلیس­مصوب1998

     

    ج)منابع ­انگلیسی

     

    Books

    1. Dannemann, G. German Law of Unjustified Enrichment and Restitution. 1st ed. England: Oxford University Pess. 2009
    2. Elliot. Catherine, Frances Quinn. tort law. 8thed. England: Longman Pearson. 2011
    3. Harisson, R. Good Faith in Sales.1sted. London: Sweet & Mawell. 1997
    4. Harpwood, v. Modern Tort Law.7thed. London: Routledge Cavendish. 2009
    5. markinsen. Basil, Hannes Unberath, Angus Johnston. German Law of Contract. 2nded. USA: Hart Publishing. 2006
    6. Monaghan. Nicola, Chris Monaghan, Beginning Contract Law. 1sted. London: Routledge. 2013
    7. Richards, P. Law of Contract. 9thed. England: Pearson, Longman. 2009
    8. Stone, R. Contract Law.5thed. England: Cavendish Publishing. 2003
    9. Stuchmcke, A. Essential tort law. 2nded. England: Cavendish publishing. 2001

     

     

    Articles

    1. Newman, C, M. »Bailment and the Property/Contract Interface«. United States: George Mason University Legal Studies Research Paper Series. 2015. p1-41

     

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 08 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 08 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 21 اردیبهشت 1401

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار