تبیین تئوریک پاسخ به جرائم حکومتی در پرتو مولفه‌های حکمرانی مطلوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری حقوق جزا وجرم شناسی دانشکده حقوق ، دانشگاه علامه طباطبائی

10.29252/jlr.2021.223723.1995

چکیده

به‌رغم تنوع ادبیات جرم‌شناختی در قلمرو جرم حکومتی، مفهوم «پاسخ‌دهی» به این جرائم کمتر مورد توجه واقع شده است. از مهم‌ترین رویکردهای مفهومیِ موجود در این زمینه‌ می‌توان به رویکرد پنج عاملی کامفورت، رویکرد کنترل نهادهای جرم‌زایِ حکومت، رویکرد شش عاملی گرابوسکی و رویکرد جامعۀ مدنی روث و فردریکس اشاره کرد. غالبِ این رویکردها به دلایلی نظیر انتزاعی بودن، فقدان کارکرد عینی، تمرکز عمده به اشخاص و مقامات حکومتی- به جای تمرکز بر حکومت به عنوان یک کل- ضعف تئوریک و عدم امکان سنجشِ نتایج و دستاوردها، در عمل نتوانسته‌اند رویکرد نظام‌مندی را در خصوص کنترل و پاسخ‌دهی به جرم حکومتی ارائه دهند. در این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، ضمن نقد و بررسی هر یک از این رویکردها، سعی شده است تا الگوی مطلوب برای پاسخ‌دهی به این نوع جرایم ارائه شود. در نهایت چنین نتیجه‌گیری شده است که الگوی حکمرانی مطلوب با کاربست مولفه‌های مندرج در آن نظیر شفافیت، حکومت قانون، مسئولیت‌پذیری، پاسخ‌خواهی و مطالبه‌گری، از شاخصه‌های یک الگوی موثر و کارآمد برخوردار بوده و پیش نیازِ لازم برای پاسخ دهی به جرایم حکومتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Theoretical Explanation of the Response to State Crimes in the Light of the Components of Good Governance

نویسنده [English]

  • Nabiollah gholami
ph.D. of Criminal Law and Criminology, Allameh Tabatabaei University
چکیده [English]

Despite the diversity of criminological literature in the field of state crime, the concept of "responding" to these crimes has received less attention. Among the most important conceptual approaches in this field, we can mention the five-factor approach of Comfort, the approach of controlling criminal institutions of the state, Graboski's six-factor approach, and the civil society approach of Ruth and Fredericks. Most of these approaches, due to reasons such as being abstract, lack of objective function, focusing mainly on individuals and government officials - instead of focusing on the government as a whole - theoretical weakness, and the impossibility of measuring the results and achievements, have not been able to develop a systematic approach regarding control and response to state crime. This article, with the descriptive-analytical method and the use of library resources, while criticizing each of these approaches, has tried to provide a suitable model for responding to this type of crime. Finally, it has been concluded that the food governance model with applying of the components included in it, such as transparency, rule of law, responsibility, and accountability, has the characteristics of an effective and efficient model and is a necessary prerequisite for responding to state crimes

کلیدواژه‌ها [English]

  • Control
  • Good Governance
  • Response
  • State Crime
منابع
الف. فارسی
- انجمن روان‌پزشکی آمریکا (1393)، راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی DSM-5، ترجمه: فرزین رضاعی،  سیدعلی فخرایی، آتوسا فرمند، علی نیلوفری، ژانت هاشمی آذر،  فرهاد شاملو. تهران، انتشارات ارجمند.
- ایان راس، جفری (1390)، تحولات جرم سیاسی، ترجمه حسین غلامی، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت).
- حسینی تاش، سید علی (1393)، «حکمرانی خوب و ارائه حکمرانی شایسته بررسی و شاخص­های این دو از دیدگاه امیرالمؤمنین علی(ع)»، اسلام و پژوهش­های مدیریتی، شماره دوم، ص 28-7.
- بی‌نا ، (1388)، «حکمرانی خوب چیست»، ترجمه یحیی کمالی، فصلنامه تدبیر، شماره 206. صص 3-1.
گرین، پنی و تونی وارد (1400)، جرم حکومتی؛ دولت‌ها، خشونت و فساد، ترجمه نبی‌اله غلامی، تهران، انتشارات مجد.
روث، داون ال و کازلاریچ، دیوید (1399)، بزه‌دیده‌شناسی جرم حکومتی، ترجمه نبی‌اله غلامی، چاپ دوم، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
-  روث، داون ال و دیوید او فردریکس (1397)، جرایم جهانی شدن؛ جرم حکومتی و نهادهای مالی بین‌المللی، ترجمه نبی اله غلامی و علی غلامی، چاپ اول، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
-  زارعی، محمد حسین(1383)، «حکمرانی خوب، حاکمیت و حکومت در ایران»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره 7، شماره 40، ص 202-155
- شاه آبادی، ابوالفضل و عبداله پورجوان (1391)، «رابطه حکمرانی با شاخص­های توسعه اقتصادی- اجتماعی کشورهای برگزیده»، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال نهم، شماره دوم، صص 75- 53.
- صباغ کرمانی، مجید و مهدی باسخا (1388)، « نقش حکمرانی خوب در بهبود کارکرد هزینه­های دولت: مطالعه موردی بخش بهداشت و آموزش کشورهای اسلامی»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، دوره 44، شماره 86، صص 130- 109.
- غلامی، نبی­اله و محمود عباسی (1396)، «درآمدی بر مفهوم جرم دولتی از منظر اصول اخلاق زیستی»، فصلنامه اخلاق زیستی، دوره هفتم، شماره بیست و چهارم، صص 83-97.
- میدری، احمد (1385)، «مقدمه­ای بر نظریه حکمرانی خوب»، فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 22، صص 287- 261.
- وایت، راب و فیونا هینز (1392)، جرم و جرم­شناسی، ترجمه علی سلیمی، چاپ پنجم، تهران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- ویلیامز، فرانک پی و مارل لین­دی مک شین (1391)، نظریه­های جرم­شناسی، ترجمه حمیدرضا ملک­محمدی، چاپ چهارم، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
ب. منابع انگلیسی
- Anheier, H., Kaldor, M., and Glasius, M. (2012). The Global Civil Society Yearbook: Lessons and Insights 2001–2011. In M. Kaldor, H. L. Moore and S. Selchow (Eds.) Global Civil Society 2012 (pp. 2–27), London: Palgrave Macmillan.
- Barak, Gregg (1990), Crime, Criminology and Human Rights: Towards an Understanding of State Criminality, Journal of Human Justice 2,1 (Autumn): 11-28.
- Bevir, M. (2013), Governance: A Very Short Introduction. Oxford University Press, Oxford, UK.
-Comfort, Alex (1995) Authority and Delinquency in the Modern State. London: Routledge and Kegan Paul.
- Christiane Arndt & Charles Oman(2008 ).The Politics of Governance Ratings,Maastricht University Maastricht Graduate School of Governance.
- Friedrichs DO.(2000), State Crime or Governmental Crime: Making Sense of the Conceptual Confusion. Edited by Ross JI. London: Transaction Publishers; pp.53-79.
- Garton, J. (2009). The Regulation of Organised Society. Oxford: Hart Publishing.
- Grabosky, Peter N . (2005) Wayward Governance: Illegality and Its Control in the Public Sector. Canberra: Australian Institute of Criminology.
- Hurwitz, Leon (1981) The State as Defendant. Westport, CT: Greenwood Press.
- Kelman, Herbert C , and V. Lee Hamilton. 1989. Crimes of Obedience. New Haven, CT: Yale University Press.
- Kaufman, D. Karry, A. Mastruzz, M. (2006) Governence Matters V: Covernance Indicators, Avaliable at: www.worldbank.org
- Kozarich D, Mateo R, Miler WJ.(2011), Victiminology of State Crimes. Translated by Ghurchi Beygi M. Journal of Deputy of Research, Education & Citizenship Rights; 9(21): 120-137.
- Wilson, James Q., and Patricia Rachel (1977). Can the Government Regulate Itself. The Public Interest 46: 3-14.
- Ross, JI (2014), Controlling State Crime: Toward an Integrated Structural Model. Controlling State Crime. Second Edition. Edit By Jeffrey Ian Ross, Routledge, London and New York.