چالش اصلاحات اخیر قانون صدور چک با تنزیل چک و خرید دین ( مطالعه تطبیقی قانون نمونه آنسیترال و کنوانسیون ژنو و مقررات انگلستان، آمریکا )

هجینی نژاد, صدیقه; گنج بخش, محمود

doi:10.29252/jlr.2021.222148.1919

چالش اصلاحات اخیر قانون صدور چک با تنزیل چک و خرید دین ( مطالعه تطبیقی قانون نمونه آنسیترال و کنوانسیون ژنو و مقررات انگلستان، آمریکا )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ مدرس. دانشگاه آزاد اسلامی شهریار . تهران

² دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی تهران

10.29252/jlr.2021.222148.1919

چکیده

علیرغم اینکه با تصویب قانون برنامه پنجم توسعه ،زمینه اعطای تسهیلات خرید دین ناشی از چک مجاز گردید. لکن تغییرات قانون صدور چک در سال 1397 و عملیاتی نمودن آن در 1400 از حیث ممنوعیت صدور چک در وجه حامل و جایگزینی ثبت چک در سامانه بجای ظهرنویسی چک و عدم تعیین تکلیف چگونگی اخذ ضمانت در چک موجب گردید امکان انتقال چک به بانک از طریق ظهرنویسی و اخذ ضمانت برای آن جهت تحقق خرید دین دچار چالش شود در این مقاله با تحلیل صور مختلف تنزیل چک جهت اعطای تسهیلات بانکی خرید دین ،آثار تغییرات قانون اخیر چک در مقایسه با کنوانسیونهای بین المللی و مقررات مربوط به چک در انگلستان و امریکا بررسی و مشخص می‌شود که ممنوعیت و محدودیت اخیر در کشورهای دیگر نیز به اشکال مختلف وجود دارد لذا تغییرات اخیر موجب زوال مسولیت تضامنی مسئولین سند تجاری نمی گردد و نه تنها مانع تحقق تنزیل چک و پرداخت تسهیلات خرید دین نمی‌باشد بلکه موجب احراز حقیقی بودن دین ناشی از چک و جلوگیری از معاملات صوری نیز می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

حقوق خصوصی

عنوان مقاله [English]

The Challenge of Recent Amendments related to the Check Issuance Law by Discounting Checks and Debt Purchasing (Comparative Study of the UNCITRAL Model Law and the Geneva Conventions, and UK-US Regulations)

نویسندگان [English]

Sedigheh Hejininejad ¹
mahmood ganjbakhsh ²

¹ Teacher .Faculty of Law . Azad University. Shahriar. Tehran

² Faculty of Literature and Humanities, Kharazmi University, Tehran

چکیده [English]

Despite the passage of the Fifth Strategic Development Plan Law, the granting facilities for the check discount were allowed, However, the changes in the law of 2018 which came into force in 2021-being prohibition of bearer-check issuance, having the check registered in the system rather than endorsement and ambiguity in obtaining a guarantees-brought about a challenge.

The possibility of transferring a check to the bank by means of an endorsement and obtaining a guarantee for it to achieve the purchase of debt to be challenged In this article, by analyzing different forms of check discount for related to purchasing debt facilities, the effects of such recent changes in check law in comparison with international conventions and regulations related to the check in the United Kingdom and the United States are examined and it is specified that the recent prohibitions and restrictions exist in other countries in various forms. Therefore, the recent changes does not decline of the collateral liability of the officials commercial document and not only it does not prevent the discounting of checks and the payment of debt purchase facilities ,but also it verifies the authenticity of the debt arising from the check and prevents fictitious transactions.

کلیدواژه‌ها [English]

Purchasing debt facilities
check
endorsement
discount

مراجع

فهرست منابع

الف) منابع فارسی

کتب
- اسکینِی،ربیعا، حقوق تجارت، نشر سمت، چاپ11، 1390.
- امامی،سیدحسن،حقوقمدنی،ج2،ج3،ج4،ج5،نشراسلامیه،چاپ3، 1394، 1364.
- انصاری، مسعودومحمدعلی طاهری،دانشنامه حقوق خصوصی،ج2 و3 ،انتشارات جنگل،چاپ3، 1388.
- زنگباری،ناصر،حقوق بانکی،ج 1، نشر روز بهان، چاپ1، 1391.
- ستودهتهرانی،حسن،حقوق تجارت،ج3،چاپخانه بهمن، 1347.
- شهیدی،مهدی،آثار قراردادها و تعهدات،انتشارات مجد، چاپ5 ، 1391.
- صفایی،سیدحسن،حقوقمدنی(قواعدعمومیقراردادها)،نشرمیزان ،چاپ22 ،1394.
- ______،______،دورهمقدماتی حقوقی مدنی، ج2،نشرمیزان ،چاپ22 ،1394.
- عباسیمقرب،محسن،قوانینومقرراتپولیو بانکی،انتشارات مجد،چاپ6 ، 1391.
- فرحناکیان،فرشید،حقوقتجارت،نشر میزان ،چاپ7، 1390.
- قائممقامی، علیورضاطاهریتفرشی،فرهنگتخصصیپولشوئیوتامینمالیتروریسم،نشر تاش،چاپ2 ،1395
- کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتیحقوقی مدنی، انتشارات برنا،چاپ7، 1370.
- ____،________،اعمالحقوقی،انتشارات برنا،چاپ7، 1379.
- ____،_______،قواعدعمومیقراردادها،ج1-2-3-4-5،نشربهنشر،چاپ7-5-3-3-2، 1380،1379،1380،1376،1376.
- ____،_______، نظریه عمومی تعهدات، نشر میزان،چاپ9، 1398.
- کاویانی، کوروش، حقوق اسناد تجارتی، نشر میزان،چاپ6، 1393.
- مجموعهآرایقضائیدادگاههایتجدید نظر(حقوقی)، نشرمرکزمطبوعاتوانتشارات قوه قضائیه،چاپ1، 1392.
مقالات
- عربشاهیکریز، محمود ومجتبی زاهدیان، بررسی ماهیت و وضعیت حقوقی قرارداد خرید دِین با امعان نظر به موازین فقهی و مقررات بانکی،فصلنامه مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق،دوره13،شماره39،بهار و تابستان 1398
- قاسمزاده،مرتضی و فاطمه فلاح نژاد، بررسیجایگاهخریددیندر نظام بانکی ایران، فصلنامه دیدگاه های حقوق قضایی،دوره24, شماره85،بهار1398
- محققداماد, سیدمصطفی وجمشید شیری وفروغ قاسمی، خرید دین در نظام بانکداری اسلامی، آموزه های فقه مدنی،شماره 13،بهار و تابستان1395،
- محمدی،محمد داود، موضوعشناسیفقهی"بیعدینبه دین"، مجلهمعارفاسلامیواقتصاد، دوره4، شماره8، پاییز و زمستان1397.
- نیکفرجام،کمال، بررسی تمایز مهلت ظهرنویسی تجاری با مدنی اسناد تجاری در حقوق ایران کنوانسیونهای ژنو و آنسیترال، فصلنامه علمی دیدگاه های حقوق قضایی، دوره 25، شماره 91، 1399.
- هجینینژاد،صدیقهوعباسقاسمیحامد،بررسیفقهیوحقوقیتنزیلاسنادتجاری،فصلنامهاقتصادوبانکداری اسلامی،شماره 15،تابستان1395،
پایان نامه
- شیری، جمشید، خریددین در فقه و حقوق بانکی ایران، پایاننامهکارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی، 1392
سایت
1. 25. https://www.cbi.ir/category/EconomicReportaspx.2021
ب) منابع عربی
1. بحرانی ، یوسف، الحدائق فی احکام العتره الطاهره، ج20، انتشارات اسلامی، چاپ1 ، 1405 هـ. ق.
2. حلی، ابن ادریس، السرائر التحریر الفتاوی، ج2، انتشارات اسلامی، چاپ2، 1410 هـ. ق.
3. طوسی، محمدبن حسن، تهذیب الاحکام، ج3، دارا الکتب الاسلامیه تهران، چاپ 14، 1407 هـ.ق.
4. عاملی، محمدبن مکی، اللمعه الدمشقیه، دارا التراث ، الدار الاسلامیه بیروت،چاپ1 ، 1410 هـ.ق.
ج) منابع انگلیسی

Article

30 .Daniel E.Murray.Drafts, promissory notes and checks A comparison of civilian; uasi-civilian and non civilian suggestions,University of Miami law school.10-2-1983.

Website
1. https://www.geektonight.com/cheqe-crossing/ last visited on 25 November 2020 32.https://www.thebalance.com/Instructions-and-problems-with-signing-a-check-over-315318- last visited on 02March,2020. .
33.https://wtop.com/news/2019/05/Endorsing-a-check-the-right-way-at-the-right-time,last visited on May21,2019.

34.https://www.legislation.gov.uk/ukpga/Vict/45-46/61/ Eu-legislation-and-uk-law/ last visited on 3/2/2021.
1. Uniform Commercial Code (UCC), article3 lost visited on 3/2/2021