تحلیل ماهیت و آثار قراردادهای منعقده توسط سامانه های پیام خودکار

خلیلی, ریحانه; السان, مصطفی; حسن رئیسی, مصطفی

doi:10.29252/jlr.2021.167472.1314

تحلیل ماهیت و آثار قراردادهای منعقده توسط سامانه های پیام خودکار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی تهران

² عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

³ حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهتشتی، تهران

10.29252/jlr.2021.167472.1314

چکیده

باوجود فراگیر شدن استفاده از سامانه‌های پیام خودکار، قوانین داخلی و بین‌المللی نسبت به تبیین جایگاه حقوقی آن‌ها، وضعیت معاملاتی وکیفیت جبران خسارات و... ایشان ساکت بوده و در میان حقوقدانان و محاکم، دیدگاه‌ها و رویه‌های متفاوتی وجود دارد که بعضا تعارضات غیر قابل رفعی را ایجاد کرده است. از نظر نگارندگان، علت اصلی این تعارض، عدم تقسیم‌بندی صحیح سامانه‌های پیام خودکار است. برای شناخت صحیح ماهیت و جایگاه حقوقی این سامانه‌ها، ابتدا باید آن‌ها را از حیث کارایی و عملکرد به چهار نوع تقسیم نمود. نوع اول و دوم، سامانه‌های واکنش‌پذیر و با حافظه محدود هستند که از میزان استقلال کمی برخوردارند. کاربر این سامانه‌ها نقش اصلی را در انعقاد قراردادها بر عهده دارد و مسئولیت جبران خسارات سامانه بر عهده‌ی وی می‌باشد. نوع سوم، سامانه‌های دارای نظریه ذهن بوده که با درک نفع و ضرر و فهم احساسات، همانند یک نماینده از جانب اصیل به فعالیت در دنیای مجازی می‌پردازند؛ آنها را همانند یک نماینده واقعی خاطی باید مسئول اعمال خارج از حدود اختیاراتشان دانست. نوع آخر سامانه‌ها، یعنی سامانه‌های دارای خودآگاهی، نمونه کامل یک سامانه با قدرت فهم منطق، احساسات، نیازها و تمایلات و منفعت طلبی هستند. دارایی، شخصیت حقوقی، مسئولیت، تعهد و حقوق اساسی برای این سامانه‌ها معنا پیدا می‌کند.در ادامه حقوقدانان برای جبران مسئولیت های دو سامانه اخیر، تئوری بیمه ‌این سامانه‌ها را بیان نموده‌اند. با وجود رویه های متعارض جامعه حقوقی، شناخت ابعاد حقوقی سامانه‌ها و پاسخگویی به مسائل و نیازهای موجود در دنیای تجارت الکترونیک، مستلزم تفکیک ماهوی و تحلیل جداگانه مسائل آنهاست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of the nature and effects of contracts concluded by automated message systems

نویسندگان [English]

Reyhaneh Khalili ¹
Mostafa Elsan ²
Mostafa Hasan Raeisi ³

¹ private law- faculty of Law-Beheshti university of Tehran

² Intellectual Property Rights and Cyberspace Department, Faculty of Law, Shahid Beheshti University.Tehran

³ private Law, Faculty of Law, Beheshti University.Tehran

چکیده [English]

Despite the extensive use of automated message systems, domestic and international laws are silent about explaining their legal situation, transactinal status and the way of compensation etc. there are different views and procedures among lawyers and courts which sometimes have made dilemmas. From the authors' point of view, the main reason for this conflict is the lack of accurate classification of automated message systems. To properly understand the nature and legal status of these systems, they must first be divided into four types in terms of performance. The first and second types are Reactive & limited memory systems, which have little degree of independence. The user of these systems plays a major role in concluding contracts, and he is responsible for the compensation of the system. The third type is Theory of Mind system that while perceiving benefit and loss and feeling emotions, acting like a real agent on behalf of original party at cyberspace. they must be held responsible for acting beyond the scope of their authority as a real defaulting agent. The systems of self-awareness, are a complete example of a system with the power to understand logic, emotions, needs, aspirations, and self-interest. Assets, legal personality, responsibility and basic rights for these systems are meaningful. Lawyers have suggested the insurance theory for compensating the responsibilities of these two systems. Despite the conflicting legal practices of the legal community, recognizing the legal dimensions of systems and responding to problems in the e-commerce world requires a distinction between their issues.

کلیدواژه‌ها [English]

Automated Message System
E-Commerce
Electronic Agent

مراجع

منابع

منابع فارسی
1. السان، مصطفی، حقوق تجارت الکترونیکی، انتشارات سمت، چاپ سوم، 1395.
2. کورزویل، ری، مترجم: موحد، سیمین، عصر ماشین های معنوی – وقتی رایانه ها از هوش انسان پیشی می گیرند. چاپ اول، انتشارات پیکان، 1380، ص 151
3. حبیب زاده، طاهر، حقوق فناوری اطلاعات، حقوق قراردادها در گستره قراردادهای الکترونیک، جلد دوم، چاپ اول، انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، 1390.
4. کاتوزیان، ناصر؛ دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی، قرارداد، ایقاع)، چاپ دوازدهم، شرکت سهامی انتشار، 1386، ص 53.
منابع انگلیسی
1. A., Paulo. N ,Jose. M, Francisco. A., Paulo. N ,Jose. M, "Contracting Agents: legal personality and Representation", Springer Journal, 2007.
2. T, Eyman.T, "The Conclusion of Contracts by Software Agents in the Eyes of the Law", Journal of University of Bayreuth, 2008.
3. Bayamlioglu, E , "Intelligent Agents and Their Legal Status", Journal of ankarabarreview, 2008.
4. Bellia, A, "Contracting with Electronic Agents", Emory Law Journal, V.50, 2001.
5. Benjamin D. A, "Legal Personality For Artificial Intellects: Pragmatic Solution Or Science Fiction?", Journal of University of Oxford, 2004.
6. S, White. L, "Artifical Agents and the Contracting Problem, A Solution Via An Agency Analysis", Journal of Law, Technolog and Policy, No.2, 2009.
7. R, Harison. E, "Intellectual Property Rights In Intelligent Agent Technologies: Facilitators, Impediments And Conflicts", Mastricht Economic Research Institute On Innovation And Technology (MERIR), 2001.
8. M, "The Growth Of AI, Machine Lerning And More", Logeek Magazine, 2018.
9. M, Subaty. M, "Contract Formation Using Automated Message System: Survey of Islamic Contract Law", Arab Law Quarterly ,No.23, 2009.
10. O, Weld. D.S, "Intelligent agents on the Internet: Fact, fiction, and forecast", IEEE Expert, Vol.10, No.4.1995.
11. J, "Computers as Agents: A Proposed Approach to Revised U.C.C. Article 2" Indiana Law Journal, Vol. 72, 1997.
12. Furmston, Cheshire, "Fifoot and Furmston's Law of Contract", Oxford University Press, 2006.
13. S, Silverman. E , Weigend, T, "If Robots Cause Harm, Who Is To Blame? Self-Driving Cars And Criminal Liability", An International and Interdisciplinary Journal, VOL.19, 2016.
14. S, "Agents in Cyber law, Presentation at the Workshop on the Law of Electronic Agents", Journal of University of di Bologna, 2002.
15. J. P, Smith. M, "Preparing For The Future Of Artificial Intelligence ", National Science and Technology report, 2016.
16. C. E. A, "The Encrypted Self: Fleshing Out the Rights of Rlectronic Personalities", The John Marshall Journal of Computer and Information Law, 1994.
17. I. R, "Providing for Autonomous Electronic Devices In The Uniform Electronic Commerce Act", Journal of University of Western Ontario, 1999.
18. I. R. "Spirits in the Material world: Intelligent Agents as Intermediaries in Electronic Commerse", Dalhousie Law Journal, N.22, 1999.
19. J. F ,"The Use of Electronic Agents Questioned Under Contractual Law: Suggested Solutions on European and American level", The John Marshall Journal of Computer and Information Law, VOL.17, 1999.
20. A, F, "The Legal Status of Artificially Intelligent Robots: Personhood, Taxation and Control", SSRN Electronic Journal, 2017.
21. Middlebrook and J. Muller, "Thoughts on Bots: The Emerging Law of Electronic Agents", Journal or American Bar Association , 2000.
22. Russell & Norvig, Artificial Intelligence: A Modern Approach, Prentice Hall, New Jersey Law Review, 1995
23. Solum, L, "Legal Personhood for Artificial Intelligences", Carolina Law Review, 1992.
24. B, sackmann. S, Eymann. T, "Secure Electronic Marketplaces Based On Multi Agent System. Avalance", Journal of University Of Freiburg, 2000.
25. Premack, D, Woodruff, G, "Does The Chimpanzee Have A Theory Of Mind? Behavioral and Brain Sciences", Cambridge University Press, 1978.
26. W. J. Artificial intelligence- agents and environments, Publishing APS, 2010.
Weitzenboeck, E, "Electronic agents and the formation of contracts", International Journal of Law and Information Technology, Vol. 9 No. 3, 2001